Odfrankowienie to potoczne określenie postulowanego pozostawienia umowy kredytu w mocy po usunięciu niedozwolonego mechanizmu powiązania zadłużenia i rat z kursem franka. Nie oznacza automatycznej zamiany oprocentowania na WIBOR ani SARON. O skutkach wadliwych klauzul decydują treść umowy i właściwe przepisy oraz orzecznictwo.
Odfrankowienie, przewalutowanie i nieważność — trzy różne pojęcia
- Odfrankowienie: określenie używane w sporach o utrzymanie umowy po wyeliminowaniu mechanizmu walutowego. Historycznie dyskutowano m.in. o pozostawieniu kwoty w złotych z oprocentowaniem powiązanym z LIBOR CHF.
- Przewalutowanie: zmiana waluty lub zasad rozliczenia kredytu, np. w aneksie albo ugodzie. Warunki ustalone z bankiem trzeba ocenić oddzielnie.
- Nieważność lub niezwiązanie umową: brak dalszego obowiązywania umowy i konieczność rozliczenia świadczeń. To nie jest ten sam rezultat co pozostawienie kredytu po usunięciu części zapisów.
Dlaczego samo usunięcie klauzul nie przesądza dalszego oprocentowania?
TSUE w sprawie C-260/18 wyjaśniał, jak oceniać możliwość dalszego obowiązywania umowy po usunięciu nieuczciwych warunków. Wyrok nie wprowadził jednej nowej stawki oprocentowania dla wszystkich kredytów frankowych. Wyrok TSUE C-260/18 z 3 października 2019 r.
W uchwale III CZP 25/22 z 25 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli po wyeliminowaniu niedozwolonego postanowienia nie można ustalić wiążącego kursu waluty w kredycie indeksowanym lub denominowanym, umowa nie wiąże również w pozostałym zakresie. Dlatego nie należy przedstawiać odfrankowienia jako standardowej, pewnej alternatywy polegającej na zamianie CHF na PLN i wyborze innego wskaźnika. Uchwała SN III CZP 25/22
Co sprawdzić przed decyzją o sporze lub ugodzie?
- Pełną umowę, regulamin i aneksy oraz sposób ustalania kursów.
- Kwotę wypłaconego kapitału i historię wpłat, z rozróżnieniem walut.
- Zakres proponowanej ugody, nowe oprocentowanie i ewentualne zrzeczenie się roszczeń.
- Koszty, ryzyka i możliwe sposoby rozliczenia w konkretnej sprawie.
Zobacz także: kredyt denominowany oraz porównanie ugody frankowej i procesu.
Aktualizacja merytoryczna: Usunięto błędną sugestię, że odfrankowienie automatycznie zmienia oprocentowanie na WIBOR lub SARON; rozdzielono odfrankowienie, przewalutowanie i skutki nieważności.
Hasło ma charakter informacyjny. Ocena konkretnej umowy wymaga jej dokumentów i okoliczności. Redakcja i zasady publikacji · Zgłoś korektę.
-> Pozostałe pojęcia
