Pełnomocnik MS ds. ochrony praw konsumentów po raz pierwszy o SKD. „Skuteczna i proporcjonalna” — bez słowa o odstraszaniu

12 czerwca 2026 r. po południu, pod artykułem „Pulsu Biznesu” o tym, że KNF chce usunięcia sankcji kredytu darmowego z ustawy, na X.com wywiązała się dyskusja, w której po raz pierwszy publicznie wypowiedziała się Aneta Wiewiórowska – pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumentów. To ta sama postać, której rola w pracach nad nową ustawą o kredycie konsumenckim była dotąd dla obserwatorów niewidoczna. Jej wypowiedź jest krótka, ale niesie sygnał, który warto przeanalizować punkt po punkcie. Bo właśnie w czerwcu 2026 r. ważne jest, by każdy konsument wiedział, kto w polskim rządzie reprezentuje jego interes – i jakie konkretnie stanowisko zajmuje.

Kim jest Aneta Wiewiórowska. Funkcja, która w debacie o SKD była dotąd niewidoczna

Aneta Wiewiórowska pełni funkcję pełnomocnika Ministra Sprawiedliwości do spraw ochrony praw konsumenta. Stanowisko zostało powołane w obecnym rządzie jako jedna z form wzmocnienia konsumenckiej perspektywy wewnątrz resortu, który tradycyjnie ma w gestii projekty systemowe wymiaru sprawiedliwości. Wcześniej Wiewiórowska pracowała w obszarze ochrony konkurencji i konsumentów – m.in. w strukturach UOKiK.

W teorii to bardzo wysoka pozycja w państwowej hierarchii reprezentacji konsumentów. W praktyce – przez większość kluczowego okresu prac nad ustawą o kredycie konsumenckim, sporu z UOKiK, opinii rzecznika TSUE i debaty o miarkowaniu SKD – jej głos w mediach był nieobecny. W wywiadzie ministra Macieja Berka dla „Rzeczpospolitej” (10.06.2026), w którym minister szczegółowo opowiadał o powodach odebrania UOKiK projektu CCD2, nazwisko pełnomocnik ds. konsumentów nie padło ani razu. Podobnie w wywiadzie Tomasza Chróstnego, w stanowisku KNF, w komentarzu ZBP.

12 czerwca 2026 r. ta cisza została przerwana – ale w sposób, który warto dokładnie zrozumieć.

Co dokładnie napisała pani pełnomocnik. Trzy posty, trzy sygnały

Dyskusja toczyła się pod cytatem z „Pulsu Biznesu” o stanowisku KNF wzywającym do rozważenia usunięcia SKD z ustawy. Pierwszą reakcją było stanowisko radcy prawnego Wojciecha Bochenka (kancelaria Bochenek Ciesielski i Wspólnicy), który przypomniał: „Chyba ktoś zapomniał, że jesteśmy w UE i obowiązuje nas treść i wytyczne dyrektywy”. Bochenek powtórzył argument, który jest dziś osią debaty – trzy wymogi TSUE wobec sankcji: skuteczna, proporcjonalna, odstraszająca.

W odpowiedzi pełnomocnik Wiewiórowska zadała Bochenkowi pytanie:

„Panie Mecenasie, czy uważa Pan, że SKD to jedyna sankcja, która realizuje wymóg skuteczności, proporcjonalności i posiada odstraszający charakter?”

To pytanie ma formalnie charakter neutralny – ale w retoryce debaty publicznej taka konstrukcja zazwyczaj sugeruje sceptycyzm wobec tezy rozmówcy. Bochenek odpowiedział twierdząco, przypominając, że jest to „jedyna sankcja przewidziana w ustawie o kredycie konsumenckim”, której proporcjonalność oceniał ustawodawca.

Wiewiórowska wówczas dopowiedziała:

„Artykuł jest de lege ferenda – i takoż moje pytanie. A TSUE uznał, że SKD w pewnych sytuacjach (w tym takich jak nasza obecna ustawa) jest nieproporcjonalna.”

To drugie sformułowanie warto rozłożyć. Cytat zawiera kilka twierdzeń:

Trzecia wypowiedź pełnomocnik Wiewiórowskiej była najmocniejszą deklaracją:

„Ja zawsze stoję na stanowisku, że ochrona konsumenta powinna być skuteczna i proporcjonalna. Takie też stanowisko będę prezentować.”

Ja zawsze stoję na stanowisku, że ochrona konsumenta powinna być skuteczna i proporcjonalna. Takie też stanowisko będę prezentować.

— Aneta Wiewiórowska (@wiewiorowska) June 12, 2026

Brakujący trzeci element. Dlaczego „odstraszanie” jest tak ważne

Najmocniejszy sygnał w deklaracji pełnomocnik Wiewiórowskiej nie tkwi w tym, co powiedziała – tylko w tym, czego nie powiedziała. Wymieniła dwa z trzech elementów standardu sankcji wymaganego przez prawo UE:

Standard wymagany przez TSUE wynika z art. 23 dyrektywy 2008/48/WE i wcześniejszego orzecznictwa (m.in. C-565/12 LCL Le Crédit Lyonnais).

Brak słowa o odstraszaniu w deklaracji pełnomocnik ds. konsumentów jest istotny z jednego powodu: to jest ten element standardu, który najbardziej boli sektor bankowy. Skuteczność i proporcjonalność można negocjować, modulować, miarkować. Odstraszanie wymaga, by sankcja była na tyle dolegliwa, żeby zmieniała kalkulację banku w przyszłych umowach. Bez odstraszania – sankcja staje się akceptowalnym kosztem prowadzenia biznesu, a nie powodem do zmiany praktyk.

Dwa głosy prawników konsumenckich: Bochenek pamięta o UE, Krupa apeluje o koalicję

Dyskusja pod artykułem „Pulsu Biznesu” ujawniła także pozycję dwóch znanych prawników konsumenckich.

Radca prawny Wojciech Bochenek – partner zarządzający kancelarii Bochenek Ciesielski i Wspólnicy – przypomniał kluczowy fakt: „Chyba ktoś zapomniał, że jesteśmy w UE”. Bochenek argumentuje, że SKD wypełnia wszystkie trzy elementy standardu wymaganego przez dyrektywę 2008/48/WE, a jej dolegliwość została oceniona przez ustawodawcę polskiego. Stanowisko Bochenka jest spójne z linią Rzecznika Finansowego dra Michała Ziemiaka.

Adwokat Bartłomiej Krupa – zareagował ironicznie na narrację KNF. Sparafrazował kluczowe sformułowanie KNF: „A może chodzi o to, żeby korzystać z dobrodziejstw finansowych bycia w UE, tylko nie stosować prawa UE”. Krupa wprost zarzuca KNF próbę uniknięcia „mechanicznej recepcji wyroku TSUE” – co w jego ocenie oznacza nieuznawanie obowiązujących standardów.

Po deklaracji pełnomocnik Wiewiórowskiej Krupa skomentował:

„Ważna deklaracja. Interesy kredytobiorców powinny być chronione możliwie najszerszą koalicją, bo ZBP na pewno ma środki, dzięki którym będzie skutecznie bronił interesów banków w dyskusji o #SKD”.

To podwójne odczytanie. Z jednej strony – Krupa formalnie wita głos pełnomocnik ds. konsumentów. Z drugiej – przypomina, że sektor bankowy ma niewspółmiernie większe środki na lobbing, prawników i media niż strona konsumencka. Aluzja jest jasna: pojedyncze posty na X.com to za mało, by zrównoważyć systematyczną pracę ZBP.

Szerszy kontekst: kto reprezentuje konsumenta wewnątrz rządu

Na poziomie systemowym, w polskim rządzie konsument ma kilku reprezentantów — o różnej sile i pozycji w procesie legislacyjnym:

Zestawienie redakcyjne na podstawie publicznych wypowiedzi czerwiec 2026.

Pełnomocnik MS ds. konsumentów – teoretycznie najmocniejsza pozycja konsumencka w resorcie, który prowadzi prace nad nową ustawą – w pierwszym publicznym sformułowaniu sytuuje się bliżej narracji proporcjonalności bez odstraszania, czyli bliżej linii KNF/ZBP niż linii UOKiK/RF. To może być sygnał taktyczny, próba dialogu, początek dyskusji – albo realne stanowisko, które wpłynie na kształt projektu MS+MF.

Co to znaczy dla konsumenta. Czujność, nie panika

Pierwszy publiczny głos pełnomocnik MS ds. ochrony praw konsumentów w debacie o sankcji kredytu darmowego jest wydarzeniem informacyjnie ważnym. Niezależnie od oceny treści, sam fakt, że pełnomocnik się ujawnia, daje konsumentom możliwość przeprowadzenia rozmowy – medialnej, prawnej, politycznej – o tym, jakiego wsparcia oczekują. Pominięcie odstraszania w jej deklaracji to nie jest skandal – to otwarte zaproszenie do dyskusji, w której konsumenci, kancelarie konsumenckie, UOKiK, Rzecznik Finansowy i organizacje społeczne mogą wnieść swoje argumenty. Najbliższe tygodnie zdecydują, czy pełnomocnik – po wysłuchaniu wszystkich stron – sformułuje stanowisko bliższe pełnemu standardowi prawa UE. Albo, czy projekt MS+MF będzie powstawał w przestrzeni, w której konsument jest reprezentowany przez funkcję bez ostrego głosu. Jutro, pojutrze, za miesiąc – będziemy wiedzieli.