Sąd Okręgowy w Warszawie pięć razy skierował do TSUE ten sam zestaw dwóch pytań: czy po nieważności umowy bank może żądać od frankowicza odsetek za opóźnienie w zwrocie kapitału, a jeśli tak — czy także za czas przed prawomocnym wyrokiem. Trzy sprawy — C-783/25 Talika, C-796/25 Słuski i C-838/25 Sotuski — są w toku. Dwie wcześniejsze wykreślono po cofnięciu wniosków przez sąd krajowy. Ogłoszenia o trzech nowych odesłaniach opublikowano 16 listopada 2026 r. Po unieważnieniu umowy strony co do zasady zwracają sobie otrzymane świadczenia: bank raty, konsument wypłacony kapitał. Wyrok C-520/21 z 2023 r. wykluczył wynagrodzenie banku ponad kapitał, pozostawiając zastrzeżenie dotyczące ustawowych odsetek za opóźnienie. To ich warunki są przedmiotem obecnego sporu; waloryzację wykluczono w dalszym orzecznictwie, w tym C-488/23.
O co pyta warszawski sąd?
We wszystkich trzech opublikowanych sprawach pytania brzmią identycznie, a powodem jest bank, który pozwał kredytobiorców:
„Czy w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu zawartej z konsumentem przez przedsiębiorcę (…) art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG (…) oraz zasady skuteczności, równoważności i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta, poza zwrotem równowartości kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy kredytu, także ustawowych odsetek za opóźnienie? W razie udzielenia odpowiedzi negatywnej (…) czy wskazane (…) przepisy i zasady prawa unijnego stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta odsetek za opóźnienie również za okres przed dniem, w którym zapadł prawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy kredytu?”
Dziennik Urzędowy UE z 16 listopada 2026 r., sprawy C-783/25, C-796/25 i C-838/25
| Sprawa | Bank | Data wniosku | Stan na 20 listopada 2026 r. |
|---|---|---|---|
| C-428/25, Skruski | Raiffeisen Bank International | 26 czerwca 2025 r. | Wykreślona postanowieniem Trybunału z 26 sierpnia 2025 r. |
| C-641/25, Łęko | Bank BPH | 1 października 2025 r. | Wykreślona postanowieniem prezesa izby z 30 lipca 2026 r. |
| C-783/25, Talika | mBank | 4 grudnia 2025 r. | W toku |
| C-796/25, Słuski | mBank | 8 grudnia 2025 r. | W toku |
| C-838/25, Sotuski | Deutsche Bank Polska | 16 grudnia 2025 r. | W toku |
Opracowanie chf24.pl na podstawie bazy InfoCuria i Dziennika Urzędowego UE. Nazwy spraw są fikcyjne i nadaje je Trybunał.
To zestawienie obejmuje pięć odesłań z tym samym zestawem dwóch pytań z jednego sądu, dotyczących czterech banków. W sprawie Skruski sąd cofnął wniosek pismem z 22 sierpnia 2025 r., a w sprawie Łęko — z 21 lipca 2026 r. TSUE następnie wykreślił sprawy. Postanowienia podają cofnięcie wniosków jako podstawę wykreślenia, ale nie wyjaśniają, dlaczego sąd krajowy je wycofał. Nie wynika z nich ani ugoda, ani określona strategia banków; nie przesądzają też losu trzech pozostałych spraw.
Pokrewna, ale inna sprawa: C-622/25 Krana. SO w Warszawie zadał w niej 18 września 2025 r. tylko pierwsze z omawianych pytań — o samą dopuszczalność odsetek banku. Nie dodał pytania o okres przed prawomocnym wyrokiem, dlatego nie wliczamy jej do pięciu identycznych zestawów. Wniosek cofnięto 10 czerwca 2026 r., a TSUE wykreślił sprawę 3 lipca 2026 r. Także tu nie podano przyczyny wycofania wniosku przez sąd.
Sprawa Talika: osiem miesięcy odsetek od 327 tys. zł
Postanowienie w sprawie C-783/25 sąd opublikował w Biuletynie Informacji Publicznej. Wydał je sędzia Michał Maj, a stan faktyczny jest na tyle typowy, że warto go prześledzić po kolei:
- 2 października 2006 r. Kredytobiorcy zawierają umowę kredytu indeksowanego do franka. Bank wypłaca im 327 000 zł.
- 17 marca 2022 r. Kredytobiorcy pozywają bank. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w październiku 2022 r. zasądza na ich rzecz 104 572,32 zł i 40 705,05 franka. Bank wnosi apelację i broni ważności umowy.
- 4 lipca 2024 r. W trakcie postępowania apelacyjnego bank doręcza kredytobiorcom wezwanie do zwrotu 327 000 zł w ciągu miesiąca.
- 6 listopada 2024 r. Bank wnosi własny pozew o 327 000 zł z odsetkami od 6 sierpnia 2024 r.
- 24 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddala apelację banku co do zasady. Nieważność umowy jest prawomocnie przesądzona.
- 10 kwietnia 2025 r. Bank otrzymuje oświadczenie kredytobiorców o potrąceniu swojej wierzytelności o zwrot rat z wierzytelnością banku o zwrot kapitału. Sąd uznaje je za skuteczne.
- 13 maja 2025 r. Bank cofa pozew co do kapitału, ale podtrzymuje żądanie odsetek za okres od 6 sierpnia 2024 r. do 10 kwietnia 2025 r.
Spór toczy się więc już tylko o odsetki za około osiem miesięcy. Nasze obliczenie przy stopie 11,25% rocznie, podstawie 327 000 zł i 248 dniach (6 sierpnia 2024 r.–10 kwietnia 2025 r., włącznie, podstawa 365 dni) daje 24 995,34 zł. To orientacyjny rachunek redakcji, a nie kwota zasądzona: wynik rozliczenia zależy m.in. od skuteczności wezwania, wymagalności i daty skutku potrącenia. Ponad siedem miesięcy żądanego okresu przypada na czas, gdy bank w drugim procesie nadal bronił ważności umowy. Sąd zwrócił na to uwagę wprost:
„Niezależnie od powyższego, stanowiska procesowe banku w każdym z obu procesów wzajemnie się wykluczają. Mianowicie w sprawie zainicjowanej przez konsumentów bank twierdził, że umowa kredytu jest ważna i nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych (…). Natomiast w sprawie zainicjowanej przez siebie (czyli niniejszej) bank powołuje się na nieważność tej samej umowy i wywodzi z tego swoje roszczenie o zapłatę. Tego rodzaju postawa banku może powodować dezorientację po stronie konsumenta i w rezultacie utrudniać mu podjęcie decyzji procesowej, która będzie skutecznie zabezpieczać jego interesy.”
Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowienie z 4 grudnia 2025 r., XXVIII C 11691/24
Dlaczego sąd ma wątpliwości?
Sąd wskazuje, że na gruncie przywołanych przepisów krajowych istnieje podstawa roszczenia banku: roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia staje się wymagalne po wezwaniu, a art. 481 Kodeksu cywilnego przewiduje odsetki także wtedy, gdy opóźnienie wynika z okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada. Nie jest to jednak wyrok zasądzający odsetki w tej sprawie. Sąd pyta, czy taki skutek da się pogodzić z dyrektywą 93/13.
„Jeśli bowiem konsument na tym etapie nie wie jeszcze, jak zakończy się postępowanie w przedmiocie ustalenia nieważności umowy kredytu, to trudno racjonalnie oczekiwać, aby zwrócił bankowi cały kapitał kredytu, skoro potencjalnie jest możliwe, że później zapadnie wyrok ustalający, że umowa kredytu jest ważna. Natomiast jeśli konsument nie zwróci bankowi równowartości kapitału, pomimo że otrzymał wezwanie do zapłaty lub odpis pozwu, to będzie oznaczało, że w razie stwierdzenia nieważności umowy konsument będzie zobowiązany zwrócić bankowi nie tylko równowartość kapitału, ale także odsetki ustawowe za opóźnienie.”
Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowienie z 4 grudnia 2025 r., XXVIII C 11691/24
Sąd pisze o „efekcie mrożącym”: ryzyko odsetek może zniechęcać do dochodzenia roszczeń z dyrektywy. Uczciwie przedstawia też argumenty banków. Odsetki za opóźnienie to instytucja powszechna, konsumenci sami dostają je od banków od dnia wezwania, a odebranie ich jednej stronie może naruszać zasady równoważności i proporcjonalności. Sąd przypomina wreszcie, że Trybunał w wyroku C-520/21 kilkakrotnie wspomniał o prawie banku do odsetek „od dnia wezwania do zapłaty”, choć nikt go wtedy o to nie pytał. Stąd potrzeba wyraźnej odpowiedzi.
Trybunał częściowo już odpowiedział
Postanowienie pochodzi z 4 grudnia 2025 r. Siedem tygodni później, 22 stycznia 2026 r., TSUE wydał wyrok C-902/24 Herchoski dotyczący zarzutu potrącenia podnoszonego przez bank. Punkt 74 zawiera ważną wskazówkę, ale trzeba zachować jego wyraźny kontekst procesowy:
„W ramach ewentualnego zarzutu potrącenia wspomniane zastrzeżenie skutkuje tym, że dopóki przedsiębiorca podnosi, iż umowa zawarta z konsumentem jest ważna, każde wezwanie, które doręcza konsumentowi w celu zwrotu pożyczonego kapitału, nie może wywoływać skutków, w szczególności do celów zapłaty odsetek za opóźnienie, do czasu ostatecznego stwierdzenia nieważności tej umowy.”
TSUE, C-902/24, 22 stycznia 2026 r., pkt 74
W pkt 73 tego samego wyroku Trybunał przypomina możliwość żądania kapitału i ustawowych odsetek za opóźnienie od wezwania do zapłaty. Punkt 74 zastrzega skutki wezwania w opisanym kontekście ewentualnego zarzutu potrącenia. Nie można z tego wywieść automatycznej reguły dla każdego odrębnego pozwu banku. W ocenie redakcji jest to istotny argument dla kredytobiorców, ale jego zastosowanie do spraw Talika, Słuski i Sotuski wymaga rozstrzygnięcia. Między prawomocnym wyrokiem w sprawie Talika a doręczeniem potrącenia upłynęło 17 dni. To odstęp chronologiczny, a nie przesądzony maksymalny okres należnych bankowi odsetek. Sam wyrok nie uruchamia automatycznie naliczania: znaczenie mają również wymagalność, skuteczne wezwanie i zakres rozliczenia. Więcej o wyroku C-902/24 i potrąceniu kapitału.
A Sąd Najwyższy?
W sprawdzonym postanowieniu z 20 marca 2026 r. (I CSK 3423/25) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku. Powtórzył formułę z orzecznictwa unijnego o kapitale z odsetkami za opóźnienie od wezwania konsumenta do zapłaty, a następnie przywołał „istotne wskazówki interpretacyjne” z C-902/24, z perspektywy zarzutu potrącenia. Nie jest to rozstrzygnięcie nowych pytań prejudycjalnych ani dowód konfliktu SN z TSUE. Trzeba czytać regułę wraz z jej kontekstem i ograniczeniami, a nie opierać ocenę na jednym zdaniu uzasadnienia.
Kiedy kredytobiorca popada w opóźnienie i jak tego uniknąć?
Z przepisów i przytoczonych orzeczeń da się ułożyć kilka praktycznych wskazówek. To ocena redakcji, a nie porada w konkretnej sprawie.
- Wezwanie banku w trakcie procesu. Zachowaj treść i dowód doręczenia, nie ignoruj terminów. Jeżeli bank jednocześnie broni ważności umowy, pkt 74 C-902/24 może stanowić argument przeciw skutkom wezwania, ale jego przeniesienie na odrębny pozew banku pozostaje przedmiotem sporu. Odpowiedź i sposób rozliczenia warto ocenić z pełnomocnikiem już po wezwaniu.
- Dzień prawomocnego wyroku. Ustalenie nieważności usuwa spór o związanie umową, ale nie zastępuje analizy wymagalności i wzajemnych rozliczeń. Nie należy traktować oczekiwania na ten dzień jako gwarancji braku odsetek. W Talice potrącenie doręczono 17 dni po wyroku apelacyjnym.
- Potrącenie. Skuteczne potrącenie umarza wzajemne wierzytelności do wysokości niższej z nich. Wymaga spełnienia przesłanek ustawowych, odpowiedniego skonkretyzowania wierzytelności i doręczenia oświadczenia drugiej stronie. Nie usuwa automatycznie niepokrytej części kapitału ani wszystkich odsetek. Art. 499 k.c. przewiduje skutek wsteczny od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe; jego datę i wpływ na odsetki trzeba ustalić osobno. Postanowienie Talika opisuje skuteczne potrącenie, ale nie rozstrzyga szczegółowo tej kwestii retroakcji. W I CSK 3423/25 część dotycząca skapitalizowanych odsetek została zakwestionowana z powodu niewskazania podstawy i okresu ich obliczenia.
- Zarzut zatrzymania nie zastępuje bezpiecznego rozliczenia. W uchwale III CZP 31/23 SN uznał, że zatrzymanie nie przysługuje stronie, która może potrącić wierzytelność. Uchwała III CZP 37/24 dotyczyła braku tego prawa po stronie banku przy niewiążącej umowie. Do tej linii odwołuje się wyrok II CSKP 769/24 z 26 lutego 2026 r. Nie należy na tej podstawie zakładać, że samo powołanie zatrzymania przez konsumenta zabezpieczy go przed odsetkami.
- Nadwyżka kapitału nad wpłatami. Jeżeli wierzytelność konsumenta nie wystarcza do potrącenia całego kapitału, pozostaje różnica. Jej wysokość, termin wymagalności i sposób zapłaty trzeba ustalić na podstawie dokumentów. Zwłoka w rozliczeniu może rodzić odsetki; nie ma uniwersalnej zasady, że do prawomocnego wyroku można bez ryzyka czekać z reakcją.
Co z tego wynika?
W ocenie redakcji chf24.pl seria warszawskich pytań pokazuje, gdzie po wyroku C-520/21 przeniósł się spór o pieniądze. Banki nie mogą już żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału ani waloryzacji, więc sięgają po jedyne świadczenie dodatkowe, którego Trybunał wprost nie wykluczył. Mechanizm jest prosty: wezwanie do zwrotu kapitału wysłane możliwie wcześnie, jeszcze w trakcie procesu, a potem odrębny pozew. Przy kredycie na kilkaset tysięcy złotych i procesie trwającym dwa lub trzy lata odsetki ustawowe mogą sięgnąć kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Wyrok C-902/24 dostarcza ważnego argumentu, lecz dotyczył innego układu procesowego. Trzy sprawy w toku mogą doprecyzować warunki dochodzenia odsetek przez bank w odrębnym pozwie. Nie znamy jeszcze odpowiedzi ani terminu wyroków. Dla kredytobiorców praktyczny wniosek jest taki: reagować na wezwania i planować udokumentowane rozliczenie, zamiast zakładać, że sam trwający proces albo samo późniejsze potrącenie zawsze wyłączy odsetki.
Źródła — dokumenty pierwotne: C-783/25 — pytania Talika; C-796/25 — pytania Słuski; C-838/25 — pytania Sotuski; Talika: pełne postanowienie XXVIII C 11691/24, pkt 45–49; Skruski: pełne pytania; Skruski: wykreślenie; Łęko: pytania; Łęko: wykreślenie; Krana: jedno pytanie; Krana: wykreślenie; C-902/24, pkt 70–75; C-520/21; C-488/23; Kodeks cywilny, art. 455, 481, 498–499; Stopa odsetek 11,25% — M.P. 2023 poz. 1123; SN I CSK 3423/25; SN II CSKP 769/24; SN III CZP 31/23; SN III CZP 37/24. Statusy spraw sprawdzono w rejestrze CURIA 20 listopada 2026 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan na 20 listopada 2026 r.





