Kwiecień 2026 roku zapisze się w historii przełomowymi orzeczeniami TSUE w sprawie Frankowiczów. Już w czwartek 16 kwietnia br. Trybunał rozstrzygnie ostatnie wątpliwości orzecznicze dotyczące umów frankowych. Chodzi przede wszystkim o przedawnienie roszczeń banków o zwrot kapitału. W tej kwestii w czwartek zapadną aż trzy wyroki. Dodatkowo rzecznik generalny TSUE wyda opinię w temacie tego czy bank powinien po unieważnieniu umowy zwrócić kredytobiorcy składki na ubezpieczenie. Chodzi nie tylko o zwrot składek na ubezpieczenie niskiego wkładu własnego, które sądy już od dawna zasądzają na rzecz kredytobiorców, ale także o składki z tytułu ubezpieczenia nieruchomości i ubezpieczenia na życie. Także końcówka kwietnia będzie bardzo ważna dla Frankowiczów. 30 kwietnia TSUE wyda wyrok dotyczący umów przewalutowanych ze złotówek na franki. Do rozstrzygnięcia jest kwestia czy sądy powinny unieważniać całe pierwotne umowy, czy same aneksy. Ten drugi wariant jest mniej korzystny dla kredytobiorców, bo oznacza powrót do umowy złotowej z oprocentowaniem według formuły WIBOR plus marża. O wadze tych rozstrzygnięć świadczy fakt, że posłowie z dwóch komisji sejmowych pracujących nad projektem ustawy frankowej odwołali posiedzenie zaplanowane na środę 15 kwietnia.
- Już w czwartek 16 kwietnia br. okaże się czy Frankowicze wygrają sprawy dotyczące przedawnionych roszczeń banków oraz tego czy po unieważnieniu umowy bank ma im zwrócić składki na ubezpieczenie.
- Za dwa tygodnie 30 kwietnia br. TSUE zdecyduje w sprawie umów przewalutowanych aneksem ze złotówek na franki.
- Także posiadacze kredytów konsumenckich mają powody by śledzić to co będzie się działo w Luksemburgu. 23 kwietnia br. TSUE wyda wyrok w sprawie dopuszczalności naliczania odsetek od skredytowanych kosztów (prowizji i opłat).
Posłowie wstrzymali prace nad projektem ustawy frankowej w oczekiwaniu na historyczne wyroki TSUE
Na środę 15 kwietnia br. posłowie z dwóch komisji sejmowych, tj. Komisji Gospodarki i Rozwoju (GOR) oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (SPC) zaplanowali wspólne posiedzenie, podczas którego miała się odbyć dalsza dyskusja nad projektem ustawy frankowej. Kilka dni temu pojawiła się informacja, że posiedzenie zostało odwołane. Powód jest oczywisty – posłowie zdecydowali wstrzymać się z decyzją co do dalszego losu ustawy frankowej aż do czasu kluczowych rozstrzygnięć TSUE.
Przypomnijmy, że ostatnie wspólne posiedzenie obu komisji odbyło się 26 marca br. Wówczas doszło do przyjęcia 15 spośród 20 artykułów projektu oraz zgłoszono 5 kolejnych poprawek. Dotyczą one zmiany terminów na skorzystanie przez bank z zarzutu potrącenia.
Już na etapie tworzenia projektu autorzy zrobili spory ukłon w stronę banków, zamieszczając w treści ustawy ekstra wyjątki od ogólnie przyjętych zasad prawa cywilnego w zakresie terminu na zgłoszenie zarzutu potrącenia. Każdy obywatel i przedsiębiorca może to zrobić cyt. „nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna”. Ministerstwo Sprawiedliwości chciało jednak wydłużyć ten termin wyłącznie dla banków aż do zamknięcia rozprawy przed sądem II instancji.
Na posiedzeniu w końcówce marca parlamentarzyści z komisji GOR i SPC zadecydowali, że w toczących się już sprawach banki będą miały nie 6 ale „tylko” 3 miesiące na zgłoszenie zarzutu potrącenia i będą mogły to zrobić tylko przed sądem I instancji. Natomiast w nowych postępowaniach, wszczętych po ewentualnym wejściu w życie ustawy, termin na zgłoszenie zarzutu potrącenia wynosiłby 2 miesiące.
Posłowie na razie odrzucili wnioski o rezygnację z dalszych prac nad ustawą, jednak jej losy są wysoce niepewne. Kolejne posiedzenie komisji sejmowych miało się odbyć 15 kwietnia o godz. 9.30, jednak kilka dni temu zostało ono odwołane. Można zakładać, że powodem było oczekiwanie na cztery wyroki oraz jedną opinię rzecznika generalnego, które mają zostać ogłoszone w kwietniu.
Cóż to będzie za kwiecień dla Frankowiczów i posiadaczy kredytów konsumenckich!
Druga połowa kwietnia będzie obfitowała w bardzo ważne dla polskich kredytobiorców orzeczenia TSUE. Najważniejsze zapadną w najbliższy czwartek 16 kwietnia. Chodzi o trzy wyroki w sprawach frankowych C-752/24 (Jangielak), C-753/24 (Rzepacz) oraz C-901/24 (Falucka), które będą dotyczyć chyba ostatniej nierozstrzygniętej kwestii tj. przedawnienia roszczeń banków o zwrot kapitału.
W tym samym dniu rzecznik generalny TSUE wyda opinię w sprawie C-23/25, która odnosi się do kwestii czy banki są zobowiązane po unieważnieniu umowy do zwrotu na rzecz kredytobiorców pobranych składek na ubezpieczenie kredytu.
W dniu 30 kwietnia TSUE wyda wyrok w sprawie umów przewalutowanych na franki ze złotówek w drodze aneksu (sprawa 246/25, Hańczynek).
Końcówka kwietnia będzie też ważna dla posiadaczy kredytów konsumenckich. W dniu 23 kwietnia TSUE wypowie się w temacie dopuszczalności naliczania przez banki odsetek od skredytowanych kosztów tj. prowizji i opłat (sprawa C-744/24).
Co czeka Frankowiczów w najbliższy czwartek w Luksemburgu
Na godzinę 9.30 w TSUE zaplanowane jest ogłoszenie wyroków w trzech wymienionych wyżej sprawach dotyczących przedawnienia roszczeń banków. O tej samej godzinie rzecznik generalny TSUE wyda opinię do sprawy dotyczącej zwrotu pobranych przez bank składek ubezpieczeniowych po unieważnieniu umowy kredytowej. Przyjrzyjmy się bliżej tym sprawom.
Sprawa C-752/24 – czy kontrpozew banku złożony przed prawomocnym unieważnieniem umowy kredytowej przerywa bieg 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń banku o zwrot kapitału
Podstawą do zadania przez Sąd Okręgowy w Warszawie pytań prejudycjalnych do TSUE była sprawa z powództwa mBanku przeciwko Frankowiczom, którzy wcześniej złożyli pozew przeciwko temu bankowi o unieważnienie umowy. Bank złożył kontrpozew o zwrot kapitału kredytu zanim zapadł prawomocny wyrok w sprawie nieważności umowy. Sąd Okręgowy w Warszawie powziął wątpliwości czy takie działanie przerywa 3-letni okres przedawnienia roszczeń banku. Skierował więc do TSUE pytanie prejudycjalne w tej sprawie.
Pozwani Frankowicze argumentują, że takie działanie nie ma na celu dochodzenia roszczeń, lecz jest to element strategii procesowej banku. Często jest tak, że konsument złożył reklamację w sprawie kredytu wiele lat temu a bank – mimo że jest profesjonalistą – nie zadbał o zwrot kapitału. Nie chodzi jednak o to pojedyncze postępowanie ale o ok. 50 tys. spraw, które wytoczyły przeciwko Frankowiczom banki.
Sprawa C-753/24 – czy sądy krajowe mogą uwzględniać przedawnione roszczenia banków w oparciu o przepisy dotyczące względów słuszności i zasad współżycia społecznego
Sprawa została zainicjowana przez bank PEKAO S.A., który pozwał kredytobiorców frankowych o zwrot kapitału, powołując się na art. 5 i art. 117 (1) kodeksu cywilnego. Pierwszy z wymienionych przepisów mówi o tym, że prawo cywilne nie chroni działań sprzecznych z normami etycznymi i zasadami współżycia społecznego. Natomiast drugi, że sądy w wyjątkowych przypadkach mogą nie uwzględnić przedawnionego roszczenia banku względem konsumentów, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Oba przepisy banki wykorzystują w celu ratowania swoich przedawnionych roszczeń, w sytuacji gdy nie zadbały o to żeby przerwać bieg przedawnienia.
Jak mówią prawnicy broniący praw konsumentów, banki nie mogą powoływać się na względy słuszności oraz na zasady współżycia społecznego aby obejść zarzut przedawnienia ich roszczeń o zwrot kapitału. Bank, który przez lata zwlekał ze złożeniem pozwu, nie może utrzymywać, że niesłusznym jest to, że konsument zatrzyma kapitał. Tym bardziej nie może się powoływać na zasady współżycia społecznego, które przez lata łamał – najpierw wprowadzając do obiegu wadliwe i nieuczciwe wobec konsumentów umowy frankowe, później nie uznając reklamacji i lekceważąc pozwy o unieważnienie umowy.
W tej kwestii raczej nie ma wątpliwości, że TSUE będzie kontynuował dotychczasową linię orzeczniczą. Przypomnijmy zatem, że w wyroku z 15 czerwca 2023 roku do głośnej sprawy C-520/21 (A. Szcześniak vs. Bank Millennium) Trybunał stwierdził, że konsument ma prawo żądać od banku rekompensaty wykraczającej poza zwrot spłaconych rat, opłat i prowizji związanych z kredytem oraz ponad kwotę należnych kredytobiorcy od dnia wezwania banku do zapłaty odsetek za opóźnienie. Chodzi tutaj o dodatkowe wynagrodzenie z tytułu abuzywnej umowy frankowej. Jednocześnie TSUE stanął na stanowisku, że bankowi nie przysługuje wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Późniejsze wyroki i postanowienia TSUE wydane w polskich sprawach potwierdziły to stanowisko.
Konsekwencją obranej przez Trybunał linii orzeczniczej było postanowienie z dnia 24 lutego 2026 roku wydane w ramach sprawy słoweńskiej (C-368/25; Malec). Bank, który udzielił kredytu hipotecznego (a umowa została później uznana za nieważną z powodu zawartych w niej nieuczciwych postanowień) nie może domagać się od konsumenta rekompensaty za korzystanie z kapitału. TSUE nie zezwolił bankom na obchodzenie tego zakazu poprzez zmianę podstawy prawnej roszczenia.
Sprawa C-901/24 – czy złożone w sądzie oświadczenie konsumenta o świadomości skutków nieważności umowy przerywa bieg przedawnienia roszczeń banku
Ostatnia ze spraw dotyczących przedawnienia roszczeń banków, którą TSUE rozstrzygnie w czwartek, została zainicjowana pytaniami prejudycjalnymi zadanymi przez SO w Warszawie na kanwie postępowania mBank vs. Frankowicze.
Warszawski sąd zapytał TSUE czy złożone przez konsumenta w sądzie oświadczenie o świadomości skutków nieważności umowy (o obowiązku zwrotu na rzecz banku kapitału kredytu) przerywa 3-letni okres przedawnienia roszczeń banku.
Sprawa C-23/25 – czy po unieważnieniu umowy z powodu nieuczciwych zapisów bank ma obowiązek zwrócić kredytobiorcy składki na ubezpieczenie
W czwartek rzecznik generalny TSUE ogłosi też opinię w sprawie zainicjowanej pytaniem prejudycjalnym zadanym przez SO w Warszawie w ramach postępowania z powództwa Frankowiczów przeciwko Bankowi Millennium. Sąd odsyłający zapytał TSUE czy po unieważnieniu umowy z powodu zawartych w niej abuzywnych postanowień bank jest zobowiązany zwrócić konsumentowi składki z tytułu ubezpieczeń, które miały chronić interesy banku (UNWW oraz ubezpieczenie pomostowe), a także składki związane z ochroną konsumenta (ubezpieczenie nieruchomości oraz ubezpieczenie na życie).
Należy zwrócić uwagę na brzmienie pierwszego fragmentu pytania (czy „bank ma obowiązek zwrócić”) oraz jego drugiej części (czy „bank nie ma obowiązku zwrócić”).
Co do ubezpieczenia niskiego wkładu własnego raczej nie będzie niespodzianek – sądy od dawna przyznają na rzecz konsumentów zwrot składek na UNWW. Pewną niewiadomą jest stanowisko TSUE w sprawie pobieranych przez banki składek tytułem ubezpieczenia nieruchomości i ubezpieczenia na życie. W tym przypadku TSUE nie wyda jeszcze wyroku a tylko ogłosi opinię rzecznika generalnego, która poprzedzi przyszły wyrok.
Sprawa C-246/25 – czy umowy przewalutowane aneksem z PLN na CHF należy unieważniać w całości czy unieważniać same aneksy
Ostatnia z bardzo istotnych dla polskich Frankowiczów spraw rozstrzygnie się 30 kwietnia. TSUE odpowie na pytanie prejudycjalne zadane przez Sąd Okręgowy w Warszawie w ramach postępowania z powództwa Frankowiczów przeciwko bankowi BNP Paribas.
Wyrok będzie miał ogromne znaczenie dla ujednolicenia orzecznictwa sądów krajowych w zakresie konsekwencji unieważnienia umowy przewalutowanej ze złotówek na franki w drodze aneksu. Sądy nie są jednomyślne – część z nich unieważnia sam aneks, czego skutkiem jest powrót do pierwotnej umowy złotowej z oprocentowaniem według formuły WIBOR plus marża. Większość sądów unieważnia jednak takie umowy w całości, co jest zdecydowanie korzystniejsze dla kredytobiorców.
Sprawa C-744/24 – czy dopuszczalne jest pobieranie przez banki odsetek od skredytowanych kosztów (prowizji i opłat)
Także w kwietniu TSUE rozstrzygnie kwestię, która ma znaczenie dla milionów kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyty konsumenckie w bankach i instytucjach pożyczkowych. Na 23 kwietnia zaplanowane jest ogłoszenie wyroku do sprawy C-744/24, który będzie dotyczył kredytów konsumenckich.
Na kanwie postępowania z powództwa konsumenta przeciwko bankowi PEKAO Sąd Rejonowy we Włodawie zadał TSUE dwa pytania prejudycjalne. Pierwsze z nich skupia się na tym czy dopuszczalna jest powszechna praktyka banków polegająca na oprocentowaniu nie tylko kwoty wypłaconej konsumentowi, ale także pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji i opłat).
Drugie pytanie dotyka kwestii czy zgodne z przepisami dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki jest podawanie konsumentowi wyłącznie informacji dotyczących stopy oprocentowania oraz łącznej wartości skapitalizowanych odsetek, bez wyraźnego poinformowania o innej podstawie naliczania odsetek (wyższej niż wypłacona kwota kredytu), tj. sumy kwoty, którą konsument otrzymał do dyspozycji oraz opłat i prowizji z tytułu udzielenia kredytu.
Podsumowanie
Końcówka kwietnia będzie gorąca dla Frankowiczów. Już w czwartek TSUE wyda trzy wyroki dotyczące przedawnienia roszczeń banków oraz ogłosi opinię rzecznika generalnego w sprawie zwrotu przez banki składek ubezpieczeniowych po unieważnieniu umowy kredytowej z powodu zawartych w niej niedozwolonych postanowień. Natomiast za dwa tygodnie Trybunał zdecyduje w kwestii umów przewalutowanych z PLN na CHF. Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo TSUE Frankowicze mogą być dobrej myśli.
