mBank pozbywa się Frankowiczów – więcej ugód, mniej pozwów, problem spłaconych kredytów i wciąż wysokie rezerwy [Raport I półrocze 2025]

Po pierwszym półroczu 2025 roku mBank może pochwalić się znaczącym postępem w ograniczaniu ryzyka prawnego związanego z kredytami frankowymi. Bank zintensyfikował program ugód z klientami, co przełożyło się na wyraźny spadek liczby nowych pozwów oraz szybkie ubywanie toczących się spraw sądowych. Jednocześnie jednak mBank nadal utrzymuje miliardowe rezerwy na ryzyko prawne – ostrożnościowe bufory na wypadek niekorzystnych rozstrzygnięć. Poniżej przedstawiamy aktualną sytuację mBanku w obszarze kredytów frankowych, bazując na danych z raportu finansowego za I półrocze 2025 r. i materiałach banku, ze szczególnym uwzględnieniem programu ugód, skali pozwów, rezerw, prognoz oraz przykładów prawomocnych wyroków korzystnych dla klientów.

Program ugód z frankowiczami – tysiące porozumień i brak programu za spłacone kredyty

Do końca czerwca 2025 roku mBank zawarł z frankowiczami już 28 733 ugody. Co istotne, od uruchomienia programu więcej klientów wybrało polubowne rozwiązanie z bankiem, niż skierowało sprawę na drogę sądową. Ugody stanowią już znaczącą część rozwiązanych spraw – około 28,7 tys. umów zostało rozliczonych w wyniku ugód, co stanowi ok. 34% wszystkich kredytów frankowych udzielonych klientom indywidualnym przez mBank. Innymi słowy, ponad jedna trzecia frankowiczów dogadała się z bankiem i zamknęła temat kredytu bez procesu sądowego.

Pozostała aktywna grupa klientów frankowych sukcesywnie się kurczy – patrząc historycznie, mBank udzielił ok. 85,5 tys. takich kredytów, z czego na koniec czerwca 2025 r. aktywnych pozostało już tylko 10 tys. umów. Reszta została spłacona, przewalutowana w ugodach lub unieważniona wyrokami sądów, co obrazuje skalę rozwiązania problemu.

Jednak mimo wygaszania aktywnego portfela CHF, na horyzoncie rośnie nowa presja – tym razem ze strony byłych frankowiczów, którzy spłacili swoje kredyty i nie skorzystali wcześniej z drogi sądowej ani z programu ugód. Kancelarie prawne zgłaszają zauważalny wzrost zainteresowania w tej grupie klientów, którzy – widząc korzystne orzecznictwo i niemal stuprocentową przegrywalność banków – coraz chętniej rozważają wytoczenie powództwa. Z danych banku wynika, że już 72% nowych pozwów w II kwartale 2025 roku dotyczyło kredytów spłaconych, co stanowi istotny wzrost względem analogicznego okresu rok wcześniej, kiedy było to zaledwie 33%. To potwierdza, że ci klienci stają się obecnie najaktywniejszą grupą procesową – zdeterminowaną, by po latach odzyskać nadpłaty lub uzyskać unieważnienie umowy.

Problemem – z punktu widzenia banku – jest brak dedykowanego programu ugód dla tej grupy. Obecna oferta ugodowa adresowana jest wyłącznie do klientów z aktywnymi kredytami, a dla tych, którzy już spłacili zobowiązanie, mBank nie przewiduje formalnego mechanizmu pozasądowego zakończenia sporu. To tworzy lukę systemową, którą coraz chętniej wypełniają kancelarie wyspecjalizowane w sprawach frankowych, intensyfikując działania marketingowe skierowane właśnie do tej grupy.

Maleje liczba nowych pozwów i ubywa spraw w sądzie

Bank odnotowuje wyraźny spadek napływu nowych pozwów frankowych. W II kwartale 2025 r. klienci złożyli tylko 718 nowych pozwów przeciw mBankowi dotyczących kredytów w CHF – to o 8% mniej niż kwartał wcześniej (778 w I kw. 2025) i aż o 52% mniej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku (1501 w II kw. 2024). Dla porównania, jeszcze w III kwartale 2024 pojawiło się 1268 nowych spraw, a w IV kw. 2024 – 883. Zmniejszanie się liczby nowych pozwów kwartalnie świadczy o odwróceniu negatywnego trendu – fala frankowych pozwów zaczęła opadać. Co ciekawe, zmienia się też struktura tych spraw: coraz większy odsetek nowych powodów stanowią osoby, które już spłaciły swój kredyt. W II kw. 2025 aż 72% nowych pozwów dotyczyło kredytów już spłaconych (reszta to wciąż spłacane kredyty), podczas gdy rok wcześniej odsetek ten wynosił 33%. Innymi słowy, większość świeżych spraw zakładają dziś byli frankowicze dochodzący roszczeń po zakończonej spłacie, podczas gdy czynni kredytobiorcy rzadziej pozywają bank – prawdopodobnie dlatego, że wielu z nich wybrało ugody lub liczy na nie.

Równolegle do spadku napływu nowych pozwów, mBank skutecznie redukuje „stare” sprawy toczące się w sądach. Łączna liczba aktywnych postępowań sądowych dotyczących kredytów CHF spadła do 9 955 na koniec czerwca 2025 r. (w tym 7 709 spraw dotyczących kredytów nadal spłacanych i 2 246 – już spłaconych). Dla porównania, jeszcze na koniec 2024 r. bank miał 15 996 spraw w toku (12 547 dotyczyło kredytów aktywnych, 3 449 – spłaconych). Oznacza to spadek o 38% w ciągu zaledwie pół roku. W ujęciu rocznym ta redukcja jest jeszcze bardziej imponująca – w połowie 2024 r. toczyło się ponad 21,6 tys. spraw przeciw mBankowi, a rok później już mniej niż 10 tys., co oznacza spadek o ponad 54% rok do roku.

Dynamiczny spadek liczby spraw frankowych wynika z dwóch czynników: po pierwsze, mBank wygrywa czasu część procesów lub zawiera ugody już w trakcie trwania postępowań; po drugie – co istotniejsze – znacznie zmalał napływ nowych pozwów, więc „kolejka” nie jest zasilana nowymi sprawami w takim stopniu jak wcześniej. Bank informuje, że w samym I półroczu 2025 udało się prawomocnie zakończyć sprawy dotyczące ok. 3 041 kredytów frankowych (tyle wynosi różnica między 15 996 a 9 955) – w znacznej większości na korzyść klientów.

Statystyki pokazują bowiem, że spośród prawomocnie zakończonych postępowań frankowych niemal wszystkie wyroki są niekorzystne dla banku. Na 11 957 kredytów CHF objętych prawomocnymi wyrokami do 30.06.2025 r., tylko 168 wyroków (ok. 1,4%) było korzystnych dla mBanku, natomiast aż 11 789 wyroków (98,6%) zapadło na korzyść frankowiczów (unieważniając umowy lub „odfrankowując” je). Ta statystyka pogorszyła się w porównaniu z końcem 2024 r., gdy korzystnych dla banku było 118 orzeczeń z 8 916 (ok. 1,3%). Innymi słowy, mBank realnie przegrywa niemal wszystkie spory frankowe, co zresztą odzwierciedlają jego założenia ostrożnościowe – bank zakłada blisko 100% prawdopodobieństwo przegranej w prognozach (o czym szerzej poniżej).

Spadek liczby spraw dotyczy nie tylko kredytów we frankach. Maleje też – choć przy mniejszej skali – liczba pozwów dotyczących kredytów indeksowanych do innych walut (np. euro, USD). Na 30.06.2025 toczyło się 566 spraw dotyczących takich kredytów (470 aktywnych, 96 spłaconych), podczas gdy pół roku wcześniej było ich 683. Widać więc, że także portfel „nie-CHF” jest sukcesywnie oczyszczany z ryzyka prawnego. Co ważne, w tych sprawach również dominują niekorzystne dla banków wyroki (na 183 prawomocnie zakończone sprawy dot. innych walut mBank przegrał 178) – niemniej skala problemu walut in. niż CHF jest wielokrotnie mniejsza.

Miliardowe rezerwy i szacunki ryzyka – jak mBank zabezpiecza się na wypadek przegranych

Mimo malejącej liczby spraw, mBank nadal utrzymuje bardzo wysokie rezerwy i odpisy związane z ryzykiem prawnym portfela walutowego. Według sprawozdania, łączny oszacowany wpływ ryzyka prawnego związanego z kredytami hipotecznymi we frankach (oraz powiązanym programem ugód) wynosił na 30 czerwca 2025 r. 4,93 mld zł (w ujęciu bilansowym).

Dla porównania, na koniec 2024 r. kwota ta sięgała aż 6,96 mld zł, co pokazuje zmniejszenie obciążeń ryzykiem w I półroczu (m.in. na skutek spadku liczby spraw i zawartych ugód). Warto podkreślić, że chodzi tu o łączny szacowany koszt w najgorszym scenariuszu, ujmowany księgowo poprzez pomniejszenie wartości kredytów i tworzenie rezerw na sprawy sporne.

Z czego składa się ta kwota niemal 5 mld zł? Przede wszystkim z potencjalnych strat na kredytach frankowych (CHF). Gros ryzyka dotyczy właśnie portfela CHF – bank szacował je (dla kredytów frankowych aktywnych) na ok. 2,608 mld zł na koniec czerwca 2025 (vs 3,803 mld zł na koniec 2024). Oprócz tego pewna część rezerw dotyczy kredytów walutowych w innych walutach (EUR, USD, GBP) – łącznie ok. 217 mln zł na 30.06.2025 (przy czym najwięcej przypada na kredyty w euro ~163 mln zł). Dodatkowo bank uwzględnia też ryzyko przy kredytach historycznie indeksowanych, a obecnie prowadzonych w PLN (np. po wcześniejszych przewalutowaniach poza programem ugód) – kwotę takiego ryzyka w PLN oszacowano na 117,6 mln zł. Oprócz powyższych odpisów na aktywnych kredytach, mBank tworzy klasyczne rezerwy na sporne sprawy dotyczące kredytów spłaconych (bądź o niskiej wartości pozostałej) – na 30.06.2025 rezerwy te wynosiły ok. 1,988 mld zł (wobec 2,848 mld zł na koniec 2024). Sumarycznie daje to wspomniane ~4,93 mld zł zabezpieczenia na ryzyko prawne portfela walutowego.

Bank ujawnia także, jak ta kwota rozkłada się na różne segmenty ryzyka. Oprócz kredytów CHF (największa część) oraz innych walut, wyodrębniono m.in. rezerwę na pozew zbiorowy frankowiczów oraz na sprawy walutowe inne niż CHF. Na pozew zbiorowy (o nim niżej) mBank utrzymywał ~267,7 mln zł rezerwy, zaś na portfel kredytów walutowych innych niż CHF – ~359,8 mln zł (stan na 30.06.2025).

Z dokumentów mBanku wynika, że bank zakłada obecnie niemal pełną przegrywalność spraw sądowych. Prognozowany udział wyroków niekorzystnych (dla banku) to 99,5% wszystkich toczących się lub spodziewanych spraw, wobec 0,5% przewidywanych wygranych. Dla porównania, pod koniec 2024 r. przyjmowano proporcję 99% do 1% – widać więc dalsze zwiększenie ostrożności. Co więcej, w negatywnym scenariuszu bank z góry zakłada unieważnienie umowy w całości jako skutek przegranego procesu, uznając, że usunięcie samej klauzuli indeksacyjnej bez unieważnienia byłoby zbyt daleko idącą ingerencją w umowę. W praktyce pokrywa się to z obserwacjami – ok. 97% przegranych wyroków prowadzi do unieważnienia kredytu, a tylko nieliczne do przewalutowania umowy na PLN (np. z pozostawieniem WIBOR).

Drugim istotnym parametrem modelu jest liczba kredytobiorców, którzy jeszcze mogą wytoczyć powództwo. Na koniec czerwca 2025 mBank obniżył tę prognozę do około 4,3 tys. dodatkowych pozwów w przyszłości (w tym 1,2 tys. od klientów nadal spłacających kredyt i 3,1 tys. od tych, którzy już spłacili). Dla porównania, na koniec 2024 bank zakładał łącznie 5,3 tys. przyszłych pozwów (1,7 tys. z kredytów aktywnych i 3,6 tys. ze spłaconych). Redukcja tej prognozy o ok. tysiąc spraw wynika zapewne z obserwowanego spadku liczby nowych pozwów – bank spodziewa się, że nie wszyscy klienci, którzy mogliby potencjalnie pozwać, ostatecznie się na to zdecydują. MBank szacuje wręcz, że ok. 1000 obecnych posiadaczy aktywnych kredytów CHF nie wejdzie na ścieżkę sądową ani nie zawrze ugody w przyszłości, a ponadto ok. 29,6 tys. spośród tych, którzy już spłacili swoje kredyty, nie złoży pozwu. Innymi słowy – bank zakłada, że znaczna grupa frankowiczów w ogóle nie podejmie kroków prawnych, co zmniejszy ostateczną liczbę sporów. To założenie jest jednak obarczone dużą niepewnością (sam bank przyznaje, że preferencje klientów mogą się zmieniać).

Model uwzględnia też prawdopodobieństwo akceptacji ugody przez klientów spośród tych, którzy potencjalnie mogliby pozwać. MBank prognozuje, że zawrze w przyszłości jeszcze ok. 4,4 tys. ugód – co stanowi 44% obecnie aktywnych kredytów (dla porównania na koniec 2024 zakładano 6,5 tys. ugód, ~39% aktywnych kredytów). Ta prognoza obejmuje także część klientów, którzy już złożyli pozwy (mogą oni wycofać sprawę po ugodzie). Jeśli faktycznie niemal połowa pozostałych frankowiczów skorzysta z ugody, dalszy spadek liczby spraw sądowych powinien postępować. Bank zaznacza zresztą, że w ramach pozwu zbiorowego blisko połowa uczestników również wycofała się z sądowej batalii na rzecz ugód (o czym dalej).

Ciekawym elementem modelu jest uwzględnienie ryzyka przedawnienia roszczeń banku o zwrot kapitału w razie unieważnienia umowy. Przypomnijmy – zgodnie z uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r. (III CZP 11/20) przy rozliczeniu nieważnej umowy obowiązuje tzw. teoria dwóch kondykcji, co oznacza, że bank może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału niezależnie od roszczeń klienta. Jednak SN w innym składzie (uchwała z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22) wskazał, że bieg przedawnienia roszczeń banku rozpoczyna się dzień po tym, gdy konsument zakwestionował umowę. Oznacza to, że część bankowych roszczeń o zwrot kapitału może ulec przedawnieniu, jeśli od momentu otrzymania reklamacji klienta minęły 3 lata zanim sąd unieważnił umowę (co często ma miejsce, bo sprawy trwają długo).

mBank, kalkulując rezerwy, przypisuje określone prawdopodobieństwa dla uznania roszczeń banku za przedawnione – w przedziale od 5% do 50% w zależności od okoliczności danej umowy (kiedy klient złożył reklamację itd.). Szacuje, że zmiana tych założeń o każdy 1 punkt procentowy wpływa na poziom rezerw tylko o ok. 4,1 mln zł (w tym 3,1 mln zł wpływa na odpis wartości bilansowej kredytów, a 1,0 mln zł na rezerwy). Wynika z tego, że ryzyko przedawnień jest stosunkowo nieduże względem całości – nawet skrajnie niekorzystny scenariusz (znacznie wyższy odsetek przedawnień) uszczupliłby rezerwę o kilkadziesiąt mln zł, czyli kilka procent.

Podsumowując stan rezerw: mBank dzięki zmniejszeniu się liczby spraw mógł nieco obniżyć poziom odpisów na ryzyko prawne. W I półroczu 2025 wynik finansowy obciążono dodatkowymi kosztami ryzyka prawnego w kwocie 1 205,5 mln zł, podczas gdy w analogicznym okresie 2024 było to aż 2 404,0 mln zł. To nadal ponad 1,2 mld zł kosztu w pół roku, ale aż o połowę mniej rok do roku. Łącznie od początku 2020 r. do czerwca 2025 r. mBank ujął w rachunku zysków i strat koszty ryzyka prawnego kredytów walutowych rzędu 5,195 mld zł. Warto też zauważyć, że według wyliczeń banku, gdyby absolutnie wszystkie obecnie sporne umowy frankowe zostały unieważnione, koszt brutto dla mBanku wyniósłby ok. 4,3 mld zł. To nieco mniej niż obecna wartość rezerw (4,9 mld zł), co sugeruje, że bank kalkuluje pewien margines na potencjalne przyszłe pozwy jeszcze nie wniesione lub na bardziej niekorzystne warianty rozstrzygnięć.

Gdy bank odpuszcza – przykłady prawomocnych wygranych klientów (bez apelacji mBanku)

O skali sukcesów frankowiczów świadczy fakt, że coraz częściej zdarza się, iż mBank nie podejmuje nawet próby apelacji od niekorzystnych wyroków. Prawnicy wskazują, że bank w oczywistych przypadkach „poddaje się”, chcąc szybciej zakończyć sprawę i uniknąć dalszych odsetek czy kosztów. Poniżej dwa przykłady, gdzie klienci wygrali z mBankiem, a bank nie złożył apelacji, czyniąc wyroki prawomocnymi.

• Sprawa we Wrocławiu (kredyt z 2005 r.) sygnatura XII C 1191/23 – Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 5 marca 2024 r. ustalił nieważność umowy kredytu zawartej w 2005 r. między powódką a mBankiem. Sąd uznał, że umowa nie wiąże stron z powodu zawartych w niej niedozwolonych klauzul waloryzacyjnych. Co ważne, mBank nie apelował od tego wyroku, wobec czego stał się on prawomocny. Sprawa była o tyle niezwykła, że zakończyła się już na jednej rozprawie – sąd szybko uznał racje powódki. Unieważnienie umowy oznacza, że będzie musiała oddać bankowi jedynie pozostały kapitał (pomniejszony o to, co nadpłaciła), więc zyskała ok. 127 tys. zł . 
• Sprawa w Rzeszowie (kredyt z 2007 r.) sygnatura I C 1143/23 – Wyrokiem z 4 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie (I Wydział Cywilny, sędzia Marcin Dudzik) również ustalił nieważność umowy kredytu zawartej w 2007 r. z mBankiem. Sąd zasądził od banku na rzecz powodów (małżeństwa) zwrot aż 276 166,39 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Orzeczenie jest prawomocne, gdyż mBank nie wniósł apelacji od wyroku I instancji. Co godne uwagi, postępowanie trwało tu tylko 17 miesięcy  to stosunkowo krótko jak na sprawy frankowe. Sprawa zakończyła się więc dla frankowiczów szybko i pełnym sukcesem finansowym, a bank zdecydował się nie przedłużać sporu.

Powyższe przykłady pokazują, że przy obecnym stanie orzecznictwa banki coraz częściej rezygnują z dalszej walki sądowej, godząc się z wyrokami unieważniającymi umowy. Dla mBanku ma to sens biznesowy – brak apelacji oznacza szybsze zamknięcie sprawy i ograniczenie narastania odsetek za opóźnienie, które w razie przegranej i tak musiałby zapłacić klientom. Z perspektywy klientów prawomocna wygrana to oczywiście koniec wieloletniego stresu i znaczne korzyści finansowe.

Podsumowanie:

Pierwsze półrocze 2025 r. przyniosło mBankowi wymierne sukcesy w redukcji portfela „toksycznych” kredytów frankowych. Program ugód okazał się skutecznym narzędziem – tysiące klientów skorzystały z porozumienia, co ograniczyło liczbę nowych pozwów i odciążyło sądy. Liczba toczących się spraw spadła o ponad połowę w ciągu roku, a rezerwy na ryzyko prawne – choć wciąż ogromne – zaczęły się nieco kurczyć.

Jednocześnie bank nadal ostrożnie kalkuluje ryzyko, zakładając niemal pewne przegrane kolejnych sporów i potencjalne koszty rzędu miliardów złotych. mBank pozostaje jednak dobrze przygotowany finansowo na taki scenariusz, a scenariusz ten i tak stopniowo traci na znaczeniu wraz z rozwiązaniem kolejnych umów (czy to w sądzie, czy poza nim). Pozostają pewne zagrożenia – m.in. ewentualne „polskie franki” w postaci sporów o WIBOR czy sankcję kredytu darmowego – ale na razie ich skala jest nieporównywalnie mniejsza, a dotychczasowe wyroki często korzystne dla banku.

Wygląda więc na to, że mBank wychodzi z frankowego koszmaru obronną ręką: koszty były (i są) bolesne, lecz pod kontrolą, a fundamenty działalności banku znów mogą opierać się na bieżącym biznesie, a nie na zarządzaniu kryzysem prawnym sprzed lat.