Unieważnienie kredytu frankowego jest tym, do czego dążą tysiące kredytobiorców w całej Polsce. Jednak wyrok sądu apelacyjnego nie powoduje automatycznie, że wszelka relacja pomiędzy stronami przestaje istnieć – muszą się one jeszcze rozliczyć ze sobą ze spełnionych świadczeń. Jak wygląda zatem rozliczenie kredytobiorcy i banku po uznaniu umowy za nieważną? Co zrobić, gdy bank nie chce pierwszy odesłać należnych frankowiczowi środków? Czy list mazalny jest niezbędny do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej? I ile można odzyskać, unieważniając umowę w sądzie? Na te i wiele innych pytań odpowiemy w tym tekście.
Na czym polega rozliczenie stron sporu frankowego?
Gdy sąd stwierdza nieważność umowy, kredyt powinien być traktowany tak, jakby nigdy nie istniał. Oznacza to konieczność wzajemnego rozliczenia się stron. Najczęściej stosowaną metodą rozliczenia jest tzw. teoria dwóch kondykcji.
Teoria dwóch kondykcji – najkorzystniejsze rozwiązanie dla kredytobiorców
Zgodnie z tą metodą bank musi zwrócić kredytobiorcy wszystkie wpłacone przez niego środki, w tym raty kapitałowo-odsetkowe, prowizje i dodatkowe opłaty. Jednocześnie bank może dochodzić od kredytobiorcy zwrotu wypłaconego kapitału, ale musi złożyć stosowne roszczenie – nie dochodzi tutaj do automatycznej kompensacji.
W praktyce oznacza to, że kredytobiorca uzyskuje „darmowy” kredyt – otrzymuje wszystkie wpłaty z powrotem, a bank może odzyskać jedynie kwotę kapitału.
Przedawnienie roszczeń banków
Banki muszą działać szybko, ponieważ ich roszczenia przedawniają się już po 3 latach. Konsumenci mają na to 10 lat, co daje im przewagę w procesie rozliczenia.
Czy list mazalny jest potrzebny do wykreślenia hipoteki?
Rola listu mazalnego
List mazalny to dokument, który bank powinien wydać po unieważnieniu umowy, potwierdzając zgodę na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Niestety, banki często zwlekają z jego wydaniem, co wydłuża procedurę.
Co zrobić, gdy bank nie wydaje listu mazalnego?
Jeżeli bank opóźnia się z wydaniem listu, kredytobiorca może złożyć wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie hipoteki na podstawie prawomocnego wyroku sądu. Warunkiem jest to, aby unieważnienie umowy znajdowało się w sentencji wyroku, a nie jedynie w uzasadnieniu.
W niektórych przypadkach konieczne może być wszczęcie dodatkowego postępowania o ustalenie zgodności treści księgi wieczystej ze stanem faktycznym.
Przykłady wykreślenia hipoteki w praktyce
Santander Bank
W sprawie XXV C 1287/17 Sąd Okręgowy w Warszawie unieważnił umowę frankową, ale bank odmówił wydania listu mazalnego. Dzięki wsparciu kancelarii kredytobiorcy złożyli wniosek do sądu wieczystoksięgowego i wykreślili hipotekę w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia wyroku.
mBank
Podobna sytuacja miała miejsce w sprawie I ACa 427/20. Bank nie wydał listu mazalnego, a kredytobiorcy byli zmuszeni złożyć dwa wnioski o wykreślenie hipoteki łącznej kaucyjnej dotyczącej dwóch nieruchomości. Sąd w Gliwicach rozpatrzył oba wnioski w ciągu zaledwie 16 dni.
Co zrobić, gdy bank nie chce przelać należnych pieniędzy?
Oświadczenie o potrąceniu – skuteczna strategia rozliczenia
Jeśli bank zwleka z rozliczeniem, kredytobiorca może złożyć oświadczenie o potrąceniu. W takim przypadku do zapłaty zobowiązana jest tylko ta strona, której dług był większy, i to do wysokości różnicy między wierzytelnościami. Dzięki temu mechanizmowi można uniknąć problemu braku gotówki na jednorazowe rozliczenie z bankiem.
Roszczenie banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału
Banki próbują pozywać kredytobiorców o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z kapitału, jednak wyrok TSUE jednoznacznie stwierdził, że bank nie ma prawa żądać tego typu roszczenia od kredytobiorcy.
Podsumowanie
Unieważnienie umowy kredytowej to dopiero początek – rozliczenie z bankiem i wykreślenie hipoteki to kluczowe etapy. Dzięki wsparciu prawników specjalizujących się w sprawach frankowych, kredytobiorcy mogą skutecznie zakończyć swoje relacje z bankiem.
