Wygrana z Getinem bez zwrotu kosztów. Co wynika z przepisów, a co pozostaje przedmiotem sporu?

Kiedy kredytobiorca wygrywa proces z bankiem, sąd zwykle nakazuje przegranemu zwrócić mu koszty: opłatę od pozwu, wynagrodzenie pełnomocnika, czasem wydatki na biegłego. W sprawach frankowych, przy wartości sporu od 200 tys. do 2 mln zł, samo wynagrodzenie pełnomocnika według stawek minimalnych wynosi 10 800 zł w pierwszej instancji, a apelacja przed sądem apelacyjnym dokłada co najmniej 8100 zł. Klienci Getin Noble Banku są w innej sytuacji niż klienci pozostałych banków. Ich bank nie istnieje w dawnej formie. Pod koniec września 2022 r. Bankowy Fundusz Gwarancyjny przeprowadził jego przymusową restrukturyzację i przeniósł działalność do instytucji pomostowej, dziś działającej jako VeloBank. 20 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy ogłosił upadłość podmiotu, który pozostał. Frankowicze pozywają więc dziś syndyka masy upadłości. Ci, którzy sami wytoczyli proces, wygrywają, dostają prawomocne wyroki z zasądzonymi kosztami, a pieniędzy nie widzą.

9 października 2026 r. w serwisie Infor.pl ukazała się analiza kancelarii KWKR Konieczny Wierzbicki i Partnerzy, która tłumaczy, dlaczego tak się dzieje, i broni takiego postępowania. Według jej autorów syndyk nie łamie prawa, tylko stosuje ustawową kolejność zaspokajania długów upadłego banku, a w tej kolejności koszty procesów wytoczonych przez kredytobiorców muszą czekać za roszczeniem BFG. To ważny głos, ale trzeba go czytać właściwie. To opinia kancelarii, a nie nowy wyrok ani uchwała Sądu Najwyższego. Część jej tez wynika wprost z ustawy, część jest przedmiotem sporu, a jeden kluczowy przepis czeka na ocenę Trybunału Konstytucyjnego.

Dlaczego syndyk Getin nie wypłaca kosztów procesu z pozwów kredytobiorców?

Odpowiedź KWKR opiera się na trzech krokach. Po pierwsze, po ogłoszeniu upadłości egzekucja z majątku masy jest niedopuszczalna (art. 146 ust. 3 Prawa upadłościowego). Kredytobiorca nie może więc oddać wyroku komornikowi, jak zrobiłby to wobec zwykłego dłużnika. Po drugie, w upadłości banku obowiązuje szczególna kolejność zaspokajania z art. 440 ust. 3. Najpierw płaci się koszty postępowania upadłościowego, następnie koszty przymusowej restrukturyzacji, których nie pokryły przychody z tej restrukturyzacji, a dopiero potem inne zobowiązania masy, w miarę posiadanych środków. Po trzecie, zdaniem autorów koszty procesu zasądzone na rzecz kredytobiorcy nie są kosztami postępowania upadłościowego, lecz co najwyżej „innymi zobowiązaniami masy” z art. 230 ust. 2. Trafiają więc na trzecie miejsce w kolejności z art. 440 ust. 3, za kosztami postępowania i za kosztami przymusowej restrukturyzacji.

Wniosek kancelarii brzmi tak: prawomocny wyrok przesądza, że syndyk jest winien kredytobiorcy pieniądze i w jakiej kwocie, ale nie przesądza, w jakiej kolejności ten dług zostanie spłacony. Syndyk, który zapłaciłby frankowiczom z pominięciem BFG, mógłby narazić się na odpowiedzialność za uszczuplenie masy. Autorzy podkreślają przy tym, że zasądzone koszty nie przepadają. Ich zapłata zależy od tego, ile pieniędzy zostanie w masie po zaspokojeniu wcześniejszych pozycji.

Co w tym sporze wynika wprost z przepisów?

Część argumentacji KWKR nie budzi poważnych wątpliwości. Zakaz egzekucji z masy po ogłoszeniu upadłości jest jednoznaczny. Szczególna kolejność zaspokajania w upadłości banku również istnieje i od 2016 r. stawia koszty przymusowej restrukturyzacji przed innymi zobowiązaniami masy. Prawdą jest też, że wyrok w sprawie kredytowej rozstrzyga spór kredytobiorcy z bankiem, a nie miejsce jego należności w planie spłat masy upadłości.

Skalę roszczenia, przed którym stoją frankowicze, znamy z dokumentów samego BFG. W piśmie do Rzecznika Praw Obywatelskich z 20 lutego 2025 r. Fundusz podał, że wsparcie restrukturyzacji Getin Noble Banku wyniosło 10,34 mld zł, w tym 6,87 mld zł z funduszy BFG i 3,47 mld zł od ośmiu największych banków. Jak informowało Prawo.pl we wrześniu 2024 r., przelew 250 mln zł na rzecz BFG był jednym z punktów zarzutów wierzycieli, z których wyrosło pytanie do Trybunału Konstytucyjnego. Prezes BFG Maciej Szczęsny mówił w październiku 2025 r. w wywiadzie dla XYZ, że po skierowaniu tego pytania syndyk wstrzymał wypłaty na rzecz Funduszu, a pełny odzysk środków zaangażowanych w Getin uznał za mało prawdopodobny. Jeśli przyjąć ustawową kolejność bez zastrzeżeń, koszty procesów kredytobiorców musiałyby czekać, aż masa spłaci miliardy należne Funduszowi.

Co pozostaje przedmiotem sporu?

Pierwszy punkt sporny to klasyfikacja samych kosztów. Teza, że koszty procesu zasądzone od syndyka są „innymi zobowiązaniami masy”, a nie kosztami postępowania upadłościowego, opiera się w analizie KWKR na postanowieniu Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z 23 października 2025 r. w sprawie upadłościowej Getin Noble Banku (WA1M/GUp/44/2023), na zarządzeniu sędzi-komisarz oraz na jednej publikacji naukowej. Redakcja nie dotarła do treści tego postanowienia ani nie ustaliła, czy zostało zaskarżone. To orzeczenia wydane w samym postępowaniu upadłościowym, a nie wykładnia sądu wyższej instancji, która wiązałaby inne sądy.

Drugi punkt to tempo płatności. Pełnomocnicy kredytobiorców, cytowani przez Prawo.pl w czerwcu 2025 r., wskazywali, że zobowiązania masy powinny być regulowane na bieżąco, a ze sprawozdań syndyka wynika, że ma on środki. Tekst ustawy daje temu stanowisku punkt zaczepienia. Sam art. 440 ust. 3 Prawa upadłościowego przewiduje, że inne zobowiązania masy zaspokaja się w miarę wpływu środków, jeżeli pozwalają na to fundusze masy. Spór dotyczy więc tego, czy „fundusze masy” należy liczyć dopiero po zabezpieczeniu całego roszczenia BFG, czy wystarczy, że pieniądze fizycznie są na rachunku. Analiza KWKR przyjmuje pierwsze rozumienie, ale nie wskazuje orzeczenia sądu wyższej instancji, które by je przesądzało.

Trzeci punkt to rodzaj sprawy, i tu część sporu została już rozstrzygnięta. Zarządzeniem z 24 czerwca 2026 r. sędzia-komisarz uznała koszty zasądzone w sprawach wszczętych przez syndyka po ogłoszeniu upadłości za koszty postępowania z art. 230 ust. 1 i nakazała ich wypłatę w ciągu 14 dni od uprawomocnienia wyroku, jak relacjonowało Prawo.pl. Syndyk poinformował, że wykonał to zarządzenie w zakresie, w jakim było to możliwe, i poprosił wierzycieli o przesyłanie prawomocnych wyroków. Zarządzenie nie objęło jednak spraw wytoczonych przez kredytobiorców, i to na nich skupia się analiza KWKR. Osobno nie omawia ona kosztów ze spraw, które zaczęły się jeszcze przed upadłością przeciwko bankowi, ani kosztów powstałych wtedy, gdy w sprawie wytoczonej przez kredytobiorcę to syndyk wnosi apelację lub skargę kasacyjną i przegrywa.

Skalę tych kategorii pokazało pismo nowego syndyka do sądu z 12 czerwca 2026 r. Według niego zasądzone koszty wynosiły łącznie 15 686 557,12 zł na rzecz 1715 wierzycieli, w tym:

• sprawy wszczęte przez syndyka: 2 117 354,35 zł dla 267 wierzycieli,
• sprawy wszczęte przez upadły bank przed upadłością: 406 016,36 zł dla 42 wierzycieli,
• pozwy wierzycieli wniesione po ogłoszeniu upadłości: 7 426 308,17 zł dla 797 wierzycieli,
• pozwy wierzycieli wniesione przed ogłoszeniem upadłości: 5 736 878,24 zł dla 609 wierzycieli.

Spór o kolejność dotyczy więc przede wszystkim ok. 13,2 mln zł z pozwów samych kredytobiorców. Sytuację, w której syndyk zaskarża przegrane wyroki, krytykowała wcześniej publicznie Kancelaria Adwokacka Czabański Wolna-Sroka, zarzucając poprzedniemu syndykowi zaskarżanie wyroków bez realnych szans na wygraną. Poprzedni syndyk odpowiadał wówczas, że apeluje tylko wtedy, gdy uzasadniają to okoliczności sprawy, i musi dbać o interes wszystkich wierzycieli, nie tylko frankowiczów.

Czy Trybunał Konstytucyjny może zmienić tę kolejność?

Może. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, rozpatrując zarzuty kredytobiorców do sprawozdania syndyka, zadał Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne (sygn. P 1/25). Pyta, czy art. 440 ust. 3 Prawa upadłościowego jest zgodny z konstytucją w zakresie, w jakim daje kosztom przymusowej restrukturyzacji pierwszeństwo przed innymi wierzycielami bez sądowej kontroli zasadności roszczenia BFG. Rzecznik Praw Obywatelskich przyłączył się do postępowania w lutym 2025 r. i uznał przepis w tym zakresie za niezgodny z konstytucją. Wskazał wprost, że wypłaty na rzecz BFG zmniejszają masę i zwiększają ryzyko, że frankowicze nie odzyskają swoich należności.

BFG broni przepisu. W odpowiedzi do RPO Fundusz argumentował, że kolejność zaspokajania wynika z unijnych zasad restrukturyzacji banków, że jego działania podlegają kontroli sądów administracyjnych i że żaden wierzyciel nie znalazł się w gorszej sytuacji, niż gdyby bank od razu upadł. Sami autorzy analizy KWKR przyznają, że jeśli Trybunał zakwestionuje art. 440 ust. 3, ich wnioski mogą się zmienić. Według informacji przytoczonych w analizie postępowanie przed TK nadal się toczy.

Kto dziś zarządza masą Getin Noble Banku?

Od 19 maja 2026 r. syndykiem jest spółka Janda Mozdżeń Restrukturyzacje, która zastąpiła odwołanego przez sąd Marcina Kubiczka. Według analizy KWKR nowy syndyk podtrzymał stanowisko poprzednika w sprawie kosztów procesu. Działalność syndyka od dawna budzi kontrowersje także z innego powodu. Według danych przytaczanych przez Prawo.pl jedna z kancelarii obsługujących poprzedniego syndyka otrzymała od niego w latach 2022–2025 ponad 146 mln zł łącznie z mas Getin Noble Banku i Idea Banku. Redakcja nie weryfikowała tych przelewów. Wydatki na obsługę prawną masy są w praktyce rozliczane jako koszty postępowania, które art. 440 ust. 3 stawia na pierwszym miejscu.

Co to oznacza dla frankowicza, który wygrał z Getinem?

Najważniejsze dla kredytobiorcy jest to, co w tym sporze nie jest kwestionowane przez żadną ze stron. Wygrany proces o ustalenie nieważności umowy nadal ma pełną wartość: przesądza, że kredytobiorca nie jest związany wadliwą umową. Zasądzone koszty także nie wygasają. Problem dotyczy wyłącznie tego, kiedy i z jakich pieniędzy zostaną zapłacone. Ci, którzy wygrali sprawę wytoczoną przez syndyka, mają za sobą zarządzenie nakazujące wypłatę i mogą przesłać syndykowi prawomocny wyrok. Na kredytobiorców, którzy sami pozwali, czeka spór o kolejność. Komornik nie jest tu drogą, bo egzekucja z masy jest wyłączona. Uczestnicy postępowania mogą natomiast zwracać się do sędziego-komisarza, który nadzoruje syndyka, a kolejne zarzuty do sprawozdań syndyka trafiają do sądu upadłościowego. To właśnie z takich zarzutów wyrosło pytanie do Trybunału.

W ocenie redakcji chf24.pl analiza KWKR dobrze porządkuje formalną stronę problemu, ale prezentuje jako ustaloną wykładnię, która w kluczowym miejscu opiera się na orzeczeniach z samego postępowania upadłościowego i na przepisie zaskarżonym do Trybunału. Ma też słaby punkt praktyczny. W sprawach wytoczonych przez kredytobiorców każda przegrana przez syndyka apelacja zwiększa zobowiązanie masy wobec kredytobiorcy, którego zapłatę odsuwa się w czasie. Koszt sporu nie znika, tylko przechodzi na wszystkich wierzycieli, w tym na samych frankowiczów. Dopóki Trybunał się nie wypowie, a sąd wyższej instancji nie oceni klasyfikacji kosztów procesu, twierdzenie, że syndyk „musi” wstrzymywać wypłaty kosztów z pozwów kredytobiorców, pozostaje stanowiskiem jednej ze stron sporu, a nie przesądzoną wykładnią prawa.