Odsetki od prowizji i dwa różne wyroki. Kiedy sąd przyzna SKD?

Odsetki od skredytowanej prowizji nie doprowadziły w tej sprawie do sankcji kredytu darmowego. Sąd Okręgowy w Łodzi 17 sierpnia 2026 r. oddalił apelację kredytobiorcy w III Ca 2363/25 i zasądził 135 zł kosztów postępowania odwoławczego. Uzasadnienie, datowane na 14 września, opublikowano 9 listopada. Porównujemy jego argumentację z odmiennym rozstrzygnięciem SO w Kielcach. Oba zapadły w apelacji po TSUE C-744/24, lecz dotyczą różnych umów, kwot, żądań i materiału sprawy — nie tej samej prowizji ani identycznego stanu faktycznego. Wyjaśniamy też różnicę między SKD a kontrolą niedozwolonych warunków.

Czego dotyczyła sprawa z Łodzi?

Według opublikowanego uzasadnienia umowę kredytu gotówkowego zawarto 20 listopada 2020 r. na 72 miesiące. Podano kwotę 30 229,04 zł, obejmującą 26 000 zł dla klienta i 4 229,04 zł finansowanej prowizji. Nie należy utożsamiać tej pierwszej kwoty z ustawową całkowitą kwotą kredytu — sąd przy opisie RRSO wskazuje jako nią 26 000 zł. Uzasadnienie wymienia 7 062,15 zł odsetek, 11 294,19 zł całkowitego kosztu, 37 294,19 zł całkowitej kwoty do zapłaty i RRSO 13,53%. W samym źródle liczby nie są w pełni spójne: 4 229,04 zł + 7 062,15 zł daje 11 291,19 zł, o 3 zł mniej niż podany koszt. Kwota finansowania 30 229,04 zł plus odsetki daje 37 291,19 zł, także o 3 zł mniej niż wskazano. Zachowujemy wartości z uzasadnienia i ujawniamy różnicę; bez akt i umowy nie ustalamy jej przyczyny. Bank jest zanonimizowany.

Kredytobiorca złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego i pozwał bank o 1 500 zł. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia (XVIII C 69/25) oddalił powództwo 18 czerwca 2025 r. Apelację wniósł kredytobiorca. Zarzucał m.in., że bank nie poinformował go jasno, że od prowizji będą przez 72 miesiące naliczane odsetki, że błędnie wyliczył RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty i że nie określił zasad zwrotu kosztów przy wcześniejszej spłacie. Wnosił też o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE m.in. sprawy C-744/24. Sąd Okręgowy w Łodzi, w składzie jednoosobowym (sędzia Jacek Kępa), apelację oddalił i zasądził od kredytobiorcy 135 zł kosztów postępowania odwoławczego. Wyrok oddalający apelację jest prawomocny; nie oznacza to potwierdzenia, że sprawdzono wszystkie nadzwyczajne środki prawne. Dochodzone 1 500 zł to żądanie w tej sprawie, nie wyliczenie całego możliwego rozliczenia każdego kredytu.

Najważniejsze zdanie: „niezależnie od tego, czy kredytodawca był uprawniony”

Sedno łódzkiego uzasadnienia dotyczy RRSO. Kredytobiorca twierdził, że skoro bank naliczał odsetki także od skredytowanej prowizji, to RRSO i całkowita kwota do zapłaty są zawyżone, a więc umowa podaje błędne informacje. Sąd odpowiedział, że informacja była prawdziwa, bo odzwierciedlała odsetki, które bank faktycznie pobierał. Dopuszczalność ich pobierania sąd oddzielił od zarzutu naruszenia informacji o RRSO. To opis oceny tego składu, a nie ogólna aprobata dla oprocentowania kosztów kredytu.

Sąd poszedł dalej i wprost oddzielił obowiązek informacyjny od kontroli uczciwości umowy. Sąd ujął rolę przepisu o informacjach następująco: „normuje on jedynie obowiązki informacyjne banku i nie można z niego samodzielnie wywodzić innych obowiązków czy zakazów wobec instytucji bankowej, w tym w zakresie możliwości naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu”. Ocena uczciwości postanowienia wymaga według tego sądu odrębnej analizy na gruncie art. 385¹ k.c. Sama abuzywność nie oznacza automatycznie SKD. Art. 45 ustawy obejmuje jednak również inne wymienione w nim naruszenia, dlatego nie należy sprowadzać całej instytucji wyłącznie do art. 30. Na poparcie powołał wyrok TSUE z 13 lutego 2025 r. w sprawie C-472/23:

Co naprawdę orzekł TSUE w C-744/24?

W opublikowanym uzasadnieniu łódzkim nie znaleźliśmy osobnej analizy sentencji C-744/24 w części merytorycznej. Sprawa ta pojawia się przy opisie wniosku o zawieszenie i jego oddaleniu. TSUE w C-744/24 zakwestionował umowne stosowanie oprocentowania do kwot przeznaczonych na koszty kredytu. Najważniejszy wniosek z C-744/24 można podsumować następująco; nie zastępuje on analizy pełnego orzeczenia ani wszystkich krajowych przesłanek SKD:

C-744/24 odwołuje się do art. 10 ust. 2 dyrektywy, a więc także do informacji umownych. Nie oznacza to jednak automatycznego rozstrzygnięcia każdej sprawy o polską SKD. SO w Łodzi odmówił zawieszenia, podkreślając m.in. różnice stanów faktycznych i zakończenie postępowania C-744/24. Stwierdził, że orzeczenia TSUE „nie przesądzą prejudycjalnie o sposobie zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim na tle stanu faktycznego ustalonego dla niniejszej sprawy”. Trzeba oddzielić to od mocy wykładni TSUE: obowiązuje ona również inne sądy rozpoznające podobny problem prawa UE, mimo różnic stron czy kwot. W ocenie redakcji brak wyraźnego zestawienia sentencji C-744/24 z oceną informacji o oprocentowaniu pozostawia istotne pytanie interpretacyjne; nie dowodzi jednak sam w sobie, że sąd w ogóle nie znał wyroku.

Kielce: „Te dwie kwestie należy wyraźnie rozróżniać”

Odmienną argumentację przyjął 25 sierpnia 2026 r., osiem dni później, SO w Kielcach w II Ca 1155/26 (sędzia Mariusz Broda). Zmienił oddalenie i zasądził 48 423,71 zł przy pożyczce na 150 000 zł z listopada 2020 r. Rozróżnił C-472/23 i C-744/24 w sposób przedstawiony w poniższym cytacie. Jest to interpretacja autora uzasadnienia kieleckiego, nie pełne streszczenie obu wyroków TSUE. C-744/24 dotyczy również niedopuszczalności oprocentowania kosztów, a C-472/23 obejmuje także inne zagadnienia informacyjne i proporcjonalność.

SO w Kielcach odniósł się też do podobnego argumentu prawnego, który SO w Łodzi zaakceptował w innej sprawie. Bank w tamtej sprawie bronił się, że chodzi o dopuszczalność pobierania odsetek od prowizji. Sąd odpowiedział, że to błędne założenie:

W tej umowie kielecki skład uznał również zawyżenie RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty za naruszenie informacyjne. Skład łódzki zaakceptował informację zgodną z naliczeniami przewidzianymi umową. W Kielcach występowały ponadto inne stwierdzone uchybienia. W naszej odrębnej analizie wskazaliśmy też nieścisłości rachunkowe tego uzasadnienia — sama podana tam kwota dziennych odsetek nie dowodzi oprocentowania prowizji bez sprawdzenia konwencji liczby dni w roku.

Wcześniejsza spłata: różne pytania w C-33/20 i Lexitor

Sądy rozeszły się także w ocenie postanowień o wcześniejszej spłacie. Kredytobiorca z Łodzi zarzucał, że umowa nie wyjaśnia, jak zostaną obniżone koszty przy przedterminowej spłacie. Łódzki sąd uznał, że ustawa i dyrektywa wymagają jedynie informacji o prawie do wcześniejszej spłaty i procedurze jej dokonania, a nie o sposobie wyliczenia zwrotu. Powołał wyrok TSUE C-33/20, wskazując, że dotyczy on rekompensaty dla kredytodawcy, a nie obniżenia kosztów, i że nawet tam Trybunał nie wymagał wzoru arytmetycznego. SO w Kielcach przy ocenie postanowień innej umowy oparł się na wyroku TSUE w sprawie Lexitor (C-383/18) z września 2019 r. i uznał, że umowa zawarta ponad rok później powinna wyraźnie informować, które koszty i w jakim zakresie zostaną obniżone. Kredytodawca, jak napisał kielecki sąd, „nie może się już »zasłaniać« tym, że postanowienia umowy spełniały obowiązek informacyjny, skoro poprzestawały na informacji stanowiącej odzwierciedlenie literalnego zapisu art. 49 ust. 1 u.k.k.”.

Rekompensata należna kredytodawcy za wcześniejszą spłatę i obniżenie kosztów należne konsumentowi to dwie różne kwestie. Lexitor dotyczy zakresu redukcji kosztu kredytu konsumenckiego, a nie samodzielnej odpowiedzi na każdą wątpliwość o zakres informacji w umowie. Przywołanie różnych orzeczeń nie wystarcza więc do stwierdzenia, że wszystkie postanowienia w obu umowach były identyczne.

Czy każde naruszenie uruchamia sankcję?

Trzecia różnica dotyczy wagi naruszeń. Łódzki sąd przyjął, że sankcję uruchamiają tylko takie uchybienia, które „naruszają cel ochrony konsumenckiej, uniemożliwiając konsumentowi zorientowanie się w treści zaciąganego zobowiązania”, powołując się m.in. na wyrok TSUE C-42/15 z 2016 r. Zastrzegł przy tym, że „rozmiar naruszenia nie ma znaczenia”, ale najpierw trzeba ustalić, czy w ogóle doszło do naruszenia w tak rozumianym sensie. Kielce, odwołując się do C-472/23, przyjęły, że wystarczy, iż naruszenie obiektywnie mogło wpłynąć na ocenę zobowiązania przez konsumenta: „Nie jest zatem istotne to, czy w konkretnym przypadku takie naruszenie obowiązku informacyjnego rzeczywiście wpłynęło na dokonanie przez konsumenta takiej oceny, czy też nie”. W tej sprawie SO w Kielcach nie zaakceptował miarkowania sankcji. Należy odróżnić konieczność zbadania, czy uchybienie może podważyć zdolność konsumenta do oceny zobowiązania, od warunku udowodnienia faktycznej szkody lub faktycznego wprowadzenia danej osoby w błąd. Nie każde techniczne potknięcie automatycznie uzasadnia SKD.

Prowizja „odzwierciedlała koszty”? Dwie liczby w jednym uzasadnieniu

SO w Łodzi zbadał także samą prowizję na gruncie art. 385¹ k.c. Zaakceptował jej uczciwość, stwierdzając, że odpowiada rzeczywistym kosztom banku. W tym fragmencie podaje jednak 4 299,04 zł, podczas gdy wcześniej pojawia się 4 229,04 zł — różnica wynosi 70 zł. Nie rozstrzygamy, czy to omyłka pisarska, błąd anonimizacji czy inna nieścisłość. Uzasadnienie nie wymienia tu szczegółowego dowodu kosztowego; bez akt nie można z tego wywieść, że dowodu w ogóle nie było. Sąd uznał za uchybienie brak postanowienia o pominięciu przesłuchania powoda, ale nie przyjął, że samo nieprzesłuchanie naruszało art. 299 k.p.c. ani że miało wpływ na wynik. Nie znaleźliśmy osobnego, wyraźnego rozwinięcia oceny abuzywności samego oprocentowania prowizji, odrębnego od oceny prowizji.

Co to oznacza dla kredytobiorców?

W ocenie redakcji chf24.pl najważniejszą kwestią jest relacja między C-472/23 a C-744/24 oraz podstawa konkretnego roszczenia. Pierwszy z tych wyroków nie pozwala utożsamiać każdego późniejszego uznania warunku za nieuczciwy z pierwotnym naruszeniem informacji o RRSO. Drugi zakwestionował stosowanie oprocentowania do kosztów kredytu. Zestawienie obu orzeczeń wymaga więc wyjaśnienia, czy i jakie naruszenie wystąpiło w ocenianej umowie oraz jakie są jego skutki na gruncie art. 45 ustawy. Nie przesądza tego samo hasło „odsetki od prowizji”.

W praktyce trzeba oddzielić żądanie oparte na SKD od skutków niezwiązania konkretnym niedozwolonym postanowieniem. Nie oznacza to, że wystarczy dopisać do pozwu numer art. 385¹ k.c.: znaczenie mają żądanie, fakty, obliczenia, dowody i dopuszczalność ich powołania na danym etapie. Wyroki obu składów pokazują rozbieżność argumentacji, nie statystykę „dobrych” i „złych” sądów ani prostą zależność wyniku od miasta. Kwota, umowa i pozostałe naruszenia również się różnią. Nie potwierdzamy, że konkretny przyszły wyrok SN lub TSUE rozstrzygnie wszystkie takie przypadki.

Odsetki od prowizji a SKD: co sprawdzić w umowie?

Czy oprocentowana prowizja automatycznie oznacza darmowy kredyt?

Nie. Trzeba ustalić treść klauzuli, naruszenie objęte art. 45, skuteczność oświadczenia oraz zakres żądania. SKD i kontrola abuzywności mają różne przesłanki i skutki. Omówione sprawy nie gwarantują rozstrzygnięcia kolejnej.

Jakie dokumenty są potrzebne do analizy?

Umowa i aneksy, regulamin, formularz informacyjny, harmonogram, historia spłat i rozliczenie prowizji. Warto sprawdzić podstawę naliczania odsetek, definicję całkowitej kwoty kredytu, RRSO oraz informacje o wcześniejszej spłacie. Rachunek odsetek wymaga też znajomości liczby dni w roku i zasad zaokrągleń.

Czy po przeczytaniu wyroku można przestać płacić raty?

Cudzy wyrok nie zmienia własnej umowy. Przed zmianą sposobu spłaty należy indywidualnie ocenić przesłanki SKD, termin z art. 45 ust. 5 i doręczenie oświadczenia, a także ryzyko sporu. Więcej o sankcji kredytu darmowego.