Przegrał z bankiem, wygrał apelację. 48,4 tys. zł zwrotu w sprawie SKD

Najpierw przegrał z bankiem, po apelacji sąd zasądził na jego rzecz 48 423,71 zł. W sprawie II Ca 1155/26 Sąd Okręgowy w Kielcach uznał sankcję kredytu darmowego za skuteczną przy pożyczce na 150 000 zł z listopada 2020 r. Wyrok zapadł 25 sierpnia 2026 r.; w metryce publikacji widnieje 8 października. Uzasadnienie pokazuje, jak sąd powiązał odsetki od kredytowanej prowizji z obowiązkami informacyjnymi. Porównujemy je z odmiennymi rozstrzygnięciami z Ciechanowa i Warszawy. To różne umowy i różne etapy postępowań — nie rozstrzygnięcia o identycznym stanie faktycznym ani stanowiska wszystkich sędziów tych sądów. Sprawdzamy także rachunki, których nieścisłości znajdują się w samym kieleckim uzasadnieniu.

Co orzekł Sąd Okręgowy w Kielcach?

Sprawę rozpoznał na rozprawie sędzia Mariusz Broda z II Wydziału Cywilnego Odwoławczego. To ten sam sędzia, który tego dnia orzekał w opisanej wcześniej sprawie II Ca 950/26. Tam wyjaśnił zmianę dawnego stanowiska w dwóch kwestiach informacyjnych: odsetek za opóźnienie i prawa odstąpienia. Nie była to deklaracja zmiany oceny wszystkich umów bankowych. W sprawie II Ca 1155/26 powodem jest sam konsument, a nie firma, która odkupiła roszczenie. Nazwa banku jest w orzeczeniu zanonimizowana, wiadomo jedynie, że pozwana spółka przejęła wcześniej bank przez połączenie.

Apelację wniósł kredytobiorca. Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z 11 marca 2026 r. (sygn. akt VIII C 854/25) oddalił jego powództwo i obciążył go kosztami procesu w wysokości 3 651 zł. Sąd okręgowy ten wyrok zmienił. Zasądził 48 423,71 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 lipca 2025 r., 4 617 zł kosztów pierwszej instancji (kwota podana słownie w sentencji) oraz 2 800 zł kosztów postępowania apelacyjnego. W pozostałej części, czyli co do jednego dnia odsetek, apelację oddalił.

W uzasadnieniu sąd wiąże zasądzoną kwotę z odsetkami i prowizją wpłaconymi do 18 marca 2025 r. Wymienia 47 347,17 zł odsetek oraz 1 076,52 zł prowizji. Te dwie kwoty dają 48 423,69 zł, czyli o 2 grosze mniej niż 48 423,71 zł wskazane w sentencji i jako suma w uzasadnieniu. Zachowujemy kwotę faktycznie zasądzoną; bez rozliczenia bankowego i akt nie rozstrzygamy źródła różnicy. SKD nie oznacza zwolnienia ze zwrotu kapitału, a zakres rozliczenia zależy od spełnienia przesłanek ustawowych.

Wyrok zmieniający rozstrzygnięcie pierwszej instancji zapadł w postępowaniu apelacyjnym i jest prawomocny. Brak osobnej adnotacji w portalu nie pozbawia go tej cechy. Nie jest to jednak potwierdzenie, że sprawdzono wszystkie możliwe nadzwyczajne środki prawne lub dalsze postępowania. Prawomocności porównywanych wyroków pierwszej instancji z Ciechanowa i Warszawy nie potwierdziliśmy.

C-472/23 i C-744/24: dwa wyroki, dwa różne pytania

Sedno sporu jest takie. W lutym 2025 r. TSUE w sprawie C-472/23 zajął się m.in. tym, czy postanowienie o odsetkach od skredytowanej prowizji, uznane za niedozwolone, wpływa na ocenę RRSO. W kwietniu 2026 r. w sprawie C-744/24 Trybunał orzekł, że dyrektywa 2008/48 stoi na przeszkodzie warunkom umownym, które każą stosować oprocentowanie nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, ale też do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Nie należy z tego wyprowadzać wniosku, że TSUE nie zakwestionował pobierania takich odsetek. SO w Kielcach koncentruje się na innym poziomie analizy: na podstawie zastosowania polskiej SKD i odróżnieniu naruszenia obowiązku informacyjnego od abuzywności. Poniższy cytat przedstawia interpretację tego sądu, nie zastępuje sentencji TSUE. W punkcie 11 uzasadnienia czytamy:

To rozróżnienie ma znaczenie przy ustalaniu podstawy roszczenia. Samo stwierdzenie abuzywności klauzuli nie oznacza automatycznie skuteczności SKD; trzeba wykazać naruszenie objęte art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. W tej sprawie sąd oparł rozstrzygnięcie na obowiązkach informacyjnych. Art. 45 obejmuje jednak również inne wskazane w nim naruszenia, dlatego nie należy przedstawiać każdego przypadku SKD jako wyłącznie braku informacji. Niedozwolone postanowienie nie wiąże konsumenta; dalszy los umowy zależy m.in. od możliwości jej utrzymania bez tej klauzuli.

Sąd dodaje jeszcze jedno, istotne dla wszystkich sporów o RRSO. Ocena obowiązku informacyjnego dotyczy umowy w kształcie z dnia jej zawarcia. Nie można jej „okroić” o postanowienia, które później uznano za niedozwolone, i dopiero wtedy sprawdzać, czy informacje się zgadzają. „Upraszczając, w tym względzie liczą się postanowienie umowy w dacie jej zawarcia, a nie efekt późniejszy w postaci stanu niezwiązania konsumenta postanowieniami uznanymi za niedozwolone” – czytamy w uzasadnieniu.

Jak sąd wyliczył, od jakiej kwoty bank liczył odsetki?

Sąd sprawdził spójność kwoty dziennych odsetek z oprocentowaniem i podstawą ich naliczania. Taki rachunek jest pomocny, ale wymaga znajomości umownej konwencji liczby dni w roku i zasad zaokrąglania. Umowa nigdzie wprost nie mówiła, od jakiej kwoty liczy się oprocentowanie 4,99%. W § 2 ust. 12 podawała jednak „wysokość odsetek dziennych naliczanych od Całkowitej kwoty pożyczki udostępnionej Pożyczkobiorcy”: 20,79 zł. Sąd to sprawdził.

Wniosek sądu był następujący: umowa sugerowała, że odsetki liczone są od 150 000 zł, a podana w niej kwota dzienna temu przeczyła. Bank w odpowiedzi na pozew zresztą nie zaprzeczał, że naliczał odsetki także od prowizji, tylko bronił, że miał do tego prawo. Sędzia nazwał to naruszenie „kwalifikowanym”, bo umowa nie tylko milczała o podstawie naliczania odsetek, ale wręcz „wprowadzała kredytobiorcę jedynie w błąd”, a zawyżone odsetki trafiły do całkowitego kosztu pożyczki. Kluczowe zdanie z punktu 18 brzmi:

Sześć niezależnych naruszeń. Które sąd wskazał?

Sąd rejonowy nie uwzględnił żadnego z zarzutów kredytobiorcy. Sąd okręgowy wskazał sześć naruszeń obowiązku informacyjnego. W jego ocenie każde z opisanych naruszeń samodzielnie uzasadniało SKD w tej umowie. Nie oznacza to automatycznej sankcji za każdą usterkę w dowolnym kredycie. W punkcie 23 pojawia się co prawda raz liczba „pięciu”, ale wyliczenie w uzasadnieniu obejmuje sześć pozycji.

Przy zwrocie prowizji sąd zwrócił uwagę na daty. Wyrok TSUE w sprawie Lexitor (C-383/18) zapadł 11 września 2019 r., a umowę zawarto 16 listopada 2020 r. Bank miał ponad rok, by dostosować wzorzec. Sąd pisze, że kredytodawca „nie może się już »zasłaniać« tym, że postanowienia umowy spełniały obowiązek informacyjny, skoro poprzestawały na informacji stanowiącej odzwierciedlenie literalnego zapisu art. 49 ust. 1 u.k.k.”.

Przy zmianie opłat sąd przytoczył klauzulę pozwalającą bankowi podnieść opłaty m.in. przy „wzroście faktycznych kosztów ponoszonych przez bank” albo „wzroście pracochłonności” usługi. Ocenił, że takie przesłanki są jeszcze bardziej ogólne niż te, które TSUE w C-472/23 uznał za niespełniające obowiązku informacyjnego. Nawet odwołanie do inflacji według GUS nie ratowało postanowienia, bo umowa nie wyjaśniała, jak wskaźnik przełoży się na wysokość nowych opłat.

Czy sankcję kredytu darmowego można miarkować?

Bank w odpowiedzi na apelację podnosił, że sankcja byłaby nieproporcjonalna. Sąd się z tym nie zgodził. Odwołując się do C-472/23 wyjaśnił, że dla proporcjonalności nie ma znaczenia, czy konkretny konsument rzeczywiście dał się wprowadzić w błąd. Liczy się, czy naruszenie obiektywnie mogło wpłynąć na jego ocenę zobowiązania.

Sąd dodał, że trudno mówić o braku negatywnych konsekwencji, gdy naruszeń „jest kilka, a każde z nich ma określoną postać i znaczenie dla możliwości »rozszyfrowania« przez konsumenta, co tak naprawdę z tej umowy dla niego wynika”. W tej sprawie sąd nie zaakceptował argumentu o nieproporcjonalności sankcji. Nie jest to jednak stwierdzenie, że waga naruszenia nigdy nie ma znaczenia: TSUE wymaga oceny, czy uchybienie może podważać zdolność konsumenta do oceny zakresu zobowiązania. Rzeczywista szkoda lub faktyczne wprowadzenie tego konsumenta w błąd nie muszą być warunkiem koniecznym.

Kiedy mija termin na oświadczenie o SKD?

Bank podnosił zarzut spóźnionego oświadczenia, wiążąc roczny termin z art. 45 ust. 5 z wykonaniem umowy przez kredytodawcę. Sąd uznał, że trzeba uwzględnić także wykonanie obowiązków przez kredytobiorcę, i przyjął terminowość oświadczenia złożonego przed spłatą. Jest to stanowisko tego orzeczenia. Ustalenie wykonania konkretnej umowy, początku terminu i skutecznego doręczenia oświadczenia wymaga osobnej analizy; nie należy sprowadzać go do automatycznej reguły „rok od ostatniej raty”.

Przy okazji sąd przypomniał, że oświadczenie o skorzystaniu z sankcji nie musi wymieniać naruszeń. Wystarczy, że jasno wyraża wolę konsumenta, a sąd bada obowiązki informacyjne z urzędu, gdy ma potrzebne do tego informacje faktyczne i prawne, z zachowaniem zasady kontradyktoryjności. Sąd powołał w tym zakresie C-377/14. Nie zwalnia to stron z potrzeby przedstawienia dokumentów i określenia żądania.

Kielce kontra Ciechanów i Warszawa. Na czym polega różnica?

6 i 11 sierpnia 2026 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie odpowiednio w sprawach I C 523/24 i I C 344/25 oddalił powództwa firmy, która nabyła roszczenia od kredytobiorców. Sędzia Lidia Grzelak uznała, że dla obowiązku informacyjnego nie ma znaczenia, czy bank mógł pobierać odsetki od kredytowanej prowizji. Ważne jest tylko, czy o tym poinformował:

W sprawie II Ca 1155/26 przyjęto odmienną argumentację. Według sędziego Brody właśnie informacja o stosowaniu oprocentowania do kwot ponad całkowitą kwotę kredytu jest wadliwa w świetle C-744/24, a więc C-744/24 ma dla sankcji znaczenie zasadnicze. W przywołanych sprawach SR w Ciechanowie potraktował ten wyrok jako rozstrzygnięcie o dopuszczalności pobierania odsetek, które nie dotyczy obowiązku informacyjnego. SO w Kielcach powiązał go z oceną naruszenia obowiązków informacyjnych.

Z kolei Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie I C 695/23 (wyrok z 23 lipca 2026 r., sędzia Bożena Chłopecka) wskazał, że przyjęcie wykładni C-744/24 prowadziłoby do wniosku o błędnym RRSO. Nie uznał jednak na tej podstawie naruszenia obowiązku informacyjnego; odwołał się m.in. do praktyki akceptowanej w dacie zawierania umowy i zasady proporcjonalności. To element szerszego uzasadnienia oddalenia, nie prosta reguła, że każda umowa starsza od wyroku TSUE jest chroniona. W uzasadnieniu występują ponadto rozbieżne daty umowy z 2019 r.; bez akt nie rozstrzygamy tej nieścisłości.

Warszawski sąd zwracał też uwagę, że bank podał RRSO wyższe od prawidłowego, więc oferta wyglądała mniej korzystnie, niż była. Kielce oceniają to inaczej. W punkcie 19 sąd uznał, że zawyżenie RRSO przez odsetki od prowizji to takie samo naruszenie obowiązku informacyjnego jak jego zaniżenie. W uzasadnieniu II Ca 1155/26 nie znaleźliśmy osobnego odniesienia do argumentu, że umowa poprzedzała wyrok TSUE. Sąd po prostu zastosował C-744/24 do umowy z 2020 r.

Tabela porównuje argumentację konkretnych składów, nie całych sądów ani statystykę wygranych. Różnią się umowy, zarzuty i dokumenty; w Kielcach sąd odwoławczy zmienił wcześniejsze oddalenie, a porównywane sprawy z Ciechanowa i Warszawy są rozstrzygnięciami pierwszej instancji o niepotwierdzonej tutaj prawomocności. Na podstawie takiej próbki nie da się wyliczyć szans innego kredytobiorcy ani wybrać „pewnego” sądu.

Co to oznacza dla kredytobiorców?

W ocenie redakcji chf24.pl wartością tego uzasadnienia jest rozdzielenie abuzywności i obowiązków informacyjnych oraz pokazanie sposobu oceny warunków oprocentowania. Wymaga ono jednak krytycznej lektury — również ze względu na opisane nieścisłości rachunkowe. Argument o dacie umowy podnoszony w Warszawie warto zestawić z zasadą, że wykładnia TSUE co do zasady wyjaśnia znaczenie przepisu od początku jego obowiązywania, chyba że Trybunał ograniczy skutki w czasie. Nie daje to jednak automatycznej odpowiedzi, że każda starsza umowa spełnia wszystkie krajowe przesłanki SKD. Także różnica w odsetkach dziennych wymaga ustalenia bazy, liczby dni i zaokrągleń, a nie oceny „gołym okiem”.

Przed oceną własnego roszczenia warto sprawdzić: czy prowizja była kredytowana, jaka była podstawa oprocentowania, jak określono rok odsetkowy, czy dokumenty wyjaśniają prawo odstąpienia i wcześniejszą spłatę oraz kiedy doręczono oświadczenie o SKD. Roczny termin z art. 45 ust. 5 wymaga indywidualnego ustalenia. Nie należy samodzielnie przerywać spłaty wyłącznie na podstawie cudzego wyroku. Więcej kontekstu: sankcja kredytu darmowego — przewodnik i aktualności oraz inne rozbieżności w sprawach odsetek od prowizji.