Odsetki od prowizji, ale bez SKD. Sąd w Ciechanowie oddalił pozew o 14,7 tys. zł

Firma skupująca roszczenia przegrała z bankiem sprawę o 14 668,80 zł z sankcji kredytu darmowego i ma zwrócić 3 617 zł kosztów procesu. SR w Ciechanowie nie stwierdził zarzucanych naruszeń obowiązków informacyjnych w umowie kredytu konsolidacyjnego. Wyrok I C 523/24 zapadł 6 sierpnia 2026 r., a uzasadnienie opublikowano 29 października. Osobny wątek dotyczył pełnomocnictwa: nazwisko osoby podpisującej późniejsze uzupełnienie oświadczenia różniło się od nazwiska w dokumencie umocowania. Ta rozbieżność nie przesądziła jednak o oddaleniu pozwu — sąd wskazał, że nawet prawidłowe umocowanie nie zmieniłoby oceny umowy. Wyjaśniamy argumentację tego składu i porównujemy ją z odmiennym rozstrzygnięciem apelacyjnym z Kielc.

Czego dotyczyła sprawa?

Kredytobiorca zawarł z bankiem 30 października 2018 r. umowę kredytu konsolidacyjnego na 80 rat. Całkowita kwota kredytu, czyli środki oddane do dyspozycji konsumenta, także na spłatę wcześniejszego zobowiązania, wyniosła 35 006,70 zł: 25 000 zł na dowolny cel i 10 006,70 zł na spłatę limitu debetowego. Bank skredytował też prowizję w wysokości 5 230,89 zł. Oprocentowanie było zmienne, oparte na WIBOR 3M plus 6,18 pkt proc. marży. Na dzień zawarcia umowy wynosiło 7,90%, a RRSO 13,40%. Nazwy banku i spółki są w orzeczeniu zanonimizowane.

W styczniu 2024 r. kredytobiorca złożył bankowi oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, a dzień po jego doręczeniu sprzedał wierzytelność spółce. Ta po bezskutecznym wezwaniu wniosła pozew o 14 668,80 zł, czyli o zwrot zapłaconych odsetek umownych i części prowizji (4 186,07 zł). Pozew trafił najpierw do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, który w sierpniu 2024 r. przekazał sprawę do Ciechanowa jako sądu właściwego miejscowo. Sąd rozpoznał sprawę na rozprawie, przesłuchując kredytobiorcę jako świadka. Na portalu orzeczeń nie ma informacji o prawomocności wyroku, dlatego jej nie przesądzamy.

Warto odnotować, że w dwóch kwestiach, o które spierają się banki, sąd stanął po stronie kredytobiorcy. Uznał, że konsument może sprzedać wierzytelność z SKD firmie, a z zeznań kredytobiorcy nie wynikało, by spółka wykorzystała jego niewiedzę. Podzielił też pogląd, że roczny termin na oświadczenie liczy się od wykonania umowy przez obie strony, z uwzględnieniem wszystkich obowiązków wynikających z umowy i ustawy. To stanowisko tego sądu, a nie automatyczna reguła „rok od ostatniej raty”; datę wykonania i termin oświadczenia trzeba ustalić dla konkretnej umowy. Bank przekonywał, że termin biegnie od wypłaty kredytu, a sąd ten zarzut odrzucił. Spółka przegrała dopiero na najważniejszym polu: sąd nie dopatrzył się w umowie żadnego naruszenia.

Odsetki od prowizji: dlaczego sąd uznał je za bez znaczenia dla SKD?

Główny zarzut dotyczył tego, że bank naliczał odsetki także od skredytowanej prowizji, przez co RRSO i całkowita kwota do zapłaty w umowie miały być błędne. Spółka powoływała się na kwietniowy wyrok TSUE w sprawie C-744/24. Trybunał orzekł w nim, że dyrektywa 2008/48 stoi na przeszkodzie warunkom umownym, które każą stosować oprocentowanie nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, ale też do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Sędzia Lidia Grzelak oddzieliła jednak dwie kwestie: to, czy bank mógł pobierać takie odsetki, i to, czy poinformował o nich konsumenta.

Z tego sąd wyprowadził wniosek, że C-744/24 nie przesądza zarzucanego naruszenia informacyjnego w tej sprawie. Nie oznacza to, że TSUE zaakceptował pobieranie odsetek od kosztów kredytu — w C-744/24 Trybunał zakwestionował takie warunki oprocentowania. Przedmiotem sporu pozostaje zastosowanie polskiej SKD do konkretnej umowy. Nawet gdyby postanowienie o odsetkach od prowizji okazało się niedozwolone, według tego sądu skutkiem byłby brak związania konsumenta tą klauzulą na podstawie art. 385¹ k.c., nie zaś automatycznie sankcja kredytu darmowego. Sama abuzywność i naruszenie objęte art. 45 ustawy wymagają odrębnej oceny; art. 45 obejmuje także inne wskazane w nim uchybienia, nie wyłącznie obowiązki z art. 30. Sąd uznał inne podejście za „systemowo niespójne”.

Ten fragment jest kluczem do całego sporu. W opisanej sprawie SR w Ciechanowie przyjął taką ocenę obowiązku informacyjnego. Jeśli bank napisał w umowie, ile wyniesie RRSO i całkowita kwota do zapłaty, a liczby odpowiadały temu, jak faktycznie naliczał odsetki, to obowiązek informacyjny został spełniony, nawet jeśli sam sposób naliczania był wadliwy.

Jakie jeszcze zarzuty sąd odrzucił?

Spółka wskazała cztery naruszenia i żadne nie przekonało sądu. W sprawie harmonogramu uznał, że rozbicie raty na kapitał i odsetki wystarcza, a brak osobnej pozycji z „innymi kosztami” wynika z tego, że prowizja była skredytowana. Zapisy o wcześniejszej spłacie ocenił jako zgodne z art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, bo umowa przewidywała obniżenie całkowitego kosztu kredytu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę. Przesłanki zmiany opłat, takie jak zmiana cen energii, usług pocztowych czy przepisów podatkowych, uznał za „odpowiednio skonkretyzowane, biorąc pod uwagę ich hipotetyczność”. Podkreślił, że bank musiał informować o zmianach, a kredytobiorca mógł wtedy wypowiedzieć umowę.

Najdalej od części orzecznictwa sąd odszedł przy pouczeniu o odstąpieniu od umowy. Umowa wskazywała tylko 14 dni od jej zawarcia i pomijała wariant z art. 53 ust. 2 ustawy, w którym termin liczy się od późniejszego dostarczenia wszystkich elementów wymaganych w art. 30. Sąd uznał, powołując wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 2019 r., że obowiązek pouczenia o tym wariancie „aktualizuje się wyłącznie” wtedy, gdy umowa faktycznie zawiera braki. Skoro tu ich nie było, obie podstawy odstąpienia zaczynały biec tego samego dnia, a zbiorcze pouczenie było prawidłowe.

Uzupełnienie oświadczenia i problem z pełnomocnictwem

Najbardziej praktyczny wątek pojawia się na końcu uzasadnienia. W piśmie procesowym z października 2025 r. spółka powołała się na „uzupełnienie” oświadczenia o skorzystaniu z sankcji, złożone w sierpniu 2025 r. przez pełnomocnika kredytobiorcy na podstawie pełnomocnictwa ze stycznia 2024 r. Uzupełnienie miało się opierać na wyroku TSUE C-472/23 z lutego 2025 r., w którym Trybunał uznał m.in., że nieweryfikowalne przesłanki zmiany opłat mogą naruszać obowiązek informacyjny.

Sąd wskazał najpierw na problem formalny. Uzupełnienie podpisała osoba o innym nazwisku niż ta, której kredytobiorca udzielił pełnomocnictwa. Imię się zgadzało, ale sąd nie zamierzał sam ustalać, czy to ta sama osoba, która np. zmieniła nazwisko po ślubie:

Sąd od razu zastrzegł jednak, że nawet prawidłowe umocowanie niczego by nie zmieniło. W jego ocenie C-472/23 nie wpływa na ocenę tej umowy, a przesłanki zmiany opłat zostały już wcześniej uznane za wystarczająco konkretne. Problem z pełnomocnictwem nie przesądził więc o wyniku sprawy, ale sąd go wyraźnie odnotował.

Dlaczego umocowanie wymaga sprawdzenia? Oświadczenie o SKD jest czynnością materialnoprawną, więc pełnomocnictwo do prowadzenia procesu nie zawsze wystarcza do jego złożenia. Art. 104 k.c. przewiduje co do zasady nieważność jednostronnej czynności dokonanej bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu. Jeżeli adresat zgodził się na działanie bez umocowania, odpowiednio stosuje się przepisy o zawarciu umowy bez umocowania — nie oznacza to automatycznej skuteczności każdego takiego oświadczenia. Różne nazwiska same w sobie nie dowodzą braku umocowania, ale wymagają wyjaśnienia tożsamości i zakresu upoważnienia. Może temu służyć odpowiedni dokument wykazujący zmianę nazwiska. Uzasadnienie nie rozstrzyga, dlaczego ta rozbieżność powstała, i nie uzasadnia zarzutu nierzetelności wobec konkretnej osoby.

Ciechanów a Kielce: dwa sposoby czytania C-744/24

W wyroku SO w Kielcach z 25 sierpnia 2026 r., II Ca 1155/26, wydanym 19 dni później, przyjęto odmienną argumentację. Sędzia Mariusz Broda powiązał C-744/24 z oceną warunków oprocentowania i obowiązków informacyjnych. Nie należy jednak sprowadzać treści samego wyroku TSUE wyłącznie do informacji: dotyczy on również niedopuszczalności oprocentowania kwot przeznaczonych na koszty kredytu. Kielecki sąd wskazał ponadto uchybienia dotyczące prawa odstąpienia i warunków zmiany opłat. Porównujemy konkretne składy, różne umowy i różne etapy postępowań: Kielce rozstrzygały apelację, Ciechanów — pierwszą instancję. Nie jest to jednolite stanowisko całych sądów ani podstawa do oszacowania szans innego klienta.

W Ciechanowie sąd rozważył także późniejsze „uzupełnienie” oświadczenia i zakwestionował wykazanie umocowania podpisującej je osoby. Z kolei SO w Kielcach przyjął, że oświadczenie o SKD nie musi wymieniać wszystkich naruszeń, a badanie obowiązków informacyjnych może nastąpić z urzędu, gdy sąd dysponuje potrzebnymi informacjami faktycznymi i prawnymi, z zachowaniem prawa stron do wypowiedzenia się. Powołał się na C-377/14. Nie oznacza to zwolnienia stron z przedstawienia dokumentów ani tego, że każde uzupełnienie jest bezcelowe. Z uzasadnienia ciechanowskiego nie wyprowadzamy ogólnej reguły, że sąd zawsze ogranicza się do literalnej listy z oświadczenia.

W sprawie SO Warszawa, I C 695/23, sąd także oddalił powództwo, ale odwołał się m.in. do praktyki z daty umowy i proporcjonalności sankcji. Wskazał, że przyjęcie wykładni C-744/24 prowadziłoby do wniosku o błędnym RRSO; nie uznał jednak na tej podstawie naruszenia obowiązku informacyjnego. To nie jest zasada, że dawna praktyka zawsze chroni bank. Pozostawiamy porównanie przy sprawach, których treść zweryfikowaliśmy; z tego zestawienia nie wynika powszechna linia orzecznicza.

Co z tego wynika dla kredytobiorców i firm skupujących roszczenia?

W ocenie redakcji chf24.pl wyrok pokazuje potrzebę połączenia argumentu z C-744/24 z konkretną podstawą roszczenia, postanowieniami umowy i prawidłowo sformułowanym żądaniem. Nie daje jednak podstaw do ogólnej tezy, że umowy o wewnętrznie spójnych liczbach są „słabsze”, a każda rozbieżność rachunkowa oznacza skuteczną SKD. W analizowanym osobno uzasadnieniu z Kielc są nieścisłości arytmetyczne: kwota dziennych odsetek 20,79 zł może wynikać także z roku 360-dniowego. Sama ta liczba nie dowodzi więc oprocentowania prowizji. Trzeba zbadać bazę odsetek, konwencję liczby dni, zaokrąglenia oraz pozostałe informacje umowne.

Drugi wniosek jest bardziej przyziemny, ale równie ważny. Każde oświadczenie składane przez pełnomocnika powinno mieć w aktach dokument, z którego jednoznacznie wynika, że podpisała je osoba umocowana. Dotyczy to zwłaszcza oświadczeń składanych po latach od udzielenia pełnomocnictwa, gdy dane pełnomocnika mogły się zmienić. W tej sprawie sąd oczekiwał wykazania tej tożsamości, a nie domyślania się przyczyny rozbieżności. Nie należy utożsamiać błędu w udokumentowaniu umocowania z nieważnością każdego oświadczenia po zmianie nazwiska.

To jedno rozstrzygnięcie pierwszej instancji o niepotwierdzonej tutaj prawomocności. Ta sama sędzia podobnie oceniła sprawę I C 344/25, ale nie stanowi to statystyki wszystkich spraw SKD. W uzasadnieniu I C 523/24 są niespójności: przy opisie odstąpienia pojawia się rok 2026 zamiast 2018, a suma 35 006,70 zł i 16 720,62 zł wynosi 51 727,32 zł, podczas gdy podano 51 727,02 zł. Bez umowy i akt nie ustalamy, czy to omyłki redakcyjne, anonimizacyjne czy błąd w dokumentach. Nie zmieniamy sentencji ani nie przypisujemy tych różnic bankowi. Więcej kontekstu: sankcja kredytu darmowego — przewodnik i aktualności.