PKO BP: 173 mln zł korekty za odsetki od kosztów kredytu. Co ze zwrotami?

Biorąc pożyczkę gotówkową, klient często nie płaci prowizji z własnej kieszeni. Bank dolicza ją do kwoty kredytu, a potem przez lata nalicza od niej odsetki, jakby klient te pieniądze dostał do ręki. 23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w sprawie C-744/24, że tak robić nie wolno.

Dzisiejszy raport pokazuje jeden z księgowych skutków tej zmiany dla Grupy PKO BP — nie całkowity koszt sporów ani kwotę wypłaconą klientom. W raporcie za III kwartał 2026 r. PKO BP wykazał, że zaprzestanie naliczania odsetek od finansowanych kosztów kredytu obniżyło jego przychody odsetkowe o 173 mln zł. W prezentacji wynikowej bank wprost nazywa to „korektą wynikającą z wyroku TSUE” i wiąże ją z kredytowanymi kosztami pożyczek gotówkowych.

Co PKO BP napisał w raporcie?

Kwota pojawia się w nocie o wyniku odsetkowym. Bank wyjaśnia tam, że na wynik z tzw. modyfikacji nieistotnej „wpłynęło przede wszystkim ujęcie efektu zaprzestania naliczania odsetek od finansowanych kosztów kredytu, co skutkowało obniżeniem przychodów odsetkowych o 173 mln PLN”. Modyfikacja nieistotna to pojęcie księgowe: bank zmienia przyszłe przepływy pieniężne z istniejących umów, a różnicę od razu ujmuje w wyniku. To ujęcie księgowe skutków zmienionych przepływów z umów. Sama kwota nie mówi, ile pieniędzy i kiedy otrzymali poszczególni klienci.

Z prezentacji wynikowej wynika, że całą korektę bank ujął w II kwartale 2026 r. Na wykresach wyniku odsetkowego i wyniku na działalności biznesowej opisał ją jako „korektę wynikającą z wyroku TSUE dot. kredytowanych kosztów pożyczek gotówkowych”. Po trzech kwartałach wynik odsetkowy grupy wyniósł 18 499 mln zł. Bez tej korekty, według banku, byłby o 2,6 proc. wyższy niż przed rokiem, a z nią rósł o 1,7 proc. Zysk netto po trzech kwartałach wyniósł 8 223 mln zł, o 3,2 proc. więcej niż rok wcześniej.

Czy bank zwróci pieniądze wszystkim klientom?

Raport tego nie mówi. Kwota 173 mln zł to efekt księgowy w wynikach banku, a nie informacja o wypłatach. Raport nie podaje, ile umów obejmuje korekta, jaka jej część to odsetki, których bank nie pobierze w przyszłości, a jaka zwrot odsetek już pobranych. Nie wynika z niego też, czy korekta obejmuje umowy spłacone. W prezentacji mowa wyłącznie o pożyczkach gotówkowych.

Raport nie określa harmonogramu zwrotów ani granicznej daty rozliczenia dla każdego klienta. W wcześniej opisanym przez CHF24 materiale przekazanym redakcji przytoczono SMS przypisywany PKO BP, dotyczący rozliczenia odsetek za okres od 23 kwietnia do 2 października 2026 r. To przykład komunikacji z klientem, a nie dowód jednakowych zasad dla całego portfela. Nie przedstawiamy go jako nowej deklaracji z dzisiejszego raportu.

Co bank sam pisze o wyroku TSUE i Sądu Najwyższego?

W części raportu o postępowaniach prawnych PKO BP streszcza najważniejsze orzeczenia bez polemiki. O wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. pisze, że bank nie może naliczać odsetek od kosztów kredytu, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi, a oprocentowanie może być stosowane wyłącznie do wypłaconej kwoty kredytu. Jeszcze dalej idzie streszczenie wyroku Sądu Najwyższego z 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26):

To ważne, bo w tym samym miejscu bank pisze, że kwestionuje zasadność roszczeń o sankcję kredytu darmowego, a dotychczasowe orzecznictwo jest „w większości” dla niego korzystne. Na koniec września przeciwko grupie toczyło się 9 420 takich spraw o łącznej wartości 286 mln zł.

Co jeszcze widać w wynikach?

Obok korekty odsetkowej rosną rezerwy na zagadnienia związane z ochroną konsumentów. Po trzech kwartałach 2026 r. grupa utworzyła ich 649 mln zł, wobec 197 mln zł rok wcześniej, z czego 328 mln zł w samym III kwartale. Stan tej rezerwy wzrósł z 412 mln zł na koniec 2025 r. do 1 054 mln zł na koniec września. Raport nie podaje tu rozbicia tej rezerwy na konkretne roszczenia i produkty, więc nie da się jej wprost powiązać z odsetkami od prowizji czy sankcją kredytu darmowego.

Co to oznacza dla klientów z pożyczką gotówkową?

Warto sprawdzić otrzymane rozliczenie, umowę i harmonogram: podstawę naliczania odsetek, okres objęty korektą oraz sposób jej zaksięgowania. Zaprzestanie naliczania odsetek od kredytowanych kosztów i zastosowanie pełnej SKD to różne kwestie. Prawo do sankcji wymaga oceny naruszenia, jego znaczenia, oświadczenia i terminu z art. 45 ustawy. Sam wyrok C-744/24 ani korekta w raporcie nie oznaczają automatycznej wygranej każdego klienta.

Art. 45 ust. 5 przewiduje wygaśnięcie uprawnienia po roku od wykonania umowy. Początek tego terminu jest sporny i wymaga indywidualnego sprawdzenia; nie należy zakładać bez analizy, że zawsze oznacza datę ostatniej raty.

W ocenie redakcji CHF24.PL najważniejsze jest rozdzielenie trzech informacji: korekty przychodów odsetkowych, stanu rezerw konsumenckich i liczby procesów. Raport nie pozwala przypisać całej rezerwy do odsetek od prowizji lub SKD. Kwota 173 mln zł potwierdza skutek księgowy zmiany, ale nie zastępuje informacji o rozliczeniu konkretnej pożyczki — także spłaconej.