15 stycznia br. minęło 11 lat od tzw. „czarnego czwartku”, który dla Frankowiczów oznaczał początek poważnych kłopotów. Na skutek uwolnienia kursu CHF przez szwajcarski bank centralny polskim kredytobiorcom drastycznie wzrosły raty oraz całe zadłużenie wobec banków. Od tej chwili zaczęli on walczyć o sprawiedliwość przed polskimi sądami i przed TSUE. Dzisiaj ok. 99% Frankowiczów unieważnia w sądach wadliwe i nieuczciwe umowy. Dzięki determinacji tej grupy kredytobiorców walkę o sprawiedliwość rozpoczynają teraz posiadacze kredytów z WIBOR-em, którzy podążają wytyczoną ścieżką. Na szczęście „czarny czwartek” zamienił się dla Frankowiczów w „złoty”. Już za kilka tygodni przekonamy się czy w „tłusty czwartek” 12 lutego br. Złotówkowicze będą mieli powody do świętowania. Właśnie na ten dzień zaplanowane jest ogłoszenie pierwszego wyroku TSUE w sprawie kredytu z WIBOR-em (C-471/24). Sądząc po wcześniejszej opinii Rzecznika Generalnego TSUE, konsumenci mogą z optymizmem czekać na ten dzień. Jak wynika z nieoficjalnych informacji, banki spodziewają się w 2026 roku fali niekorzystnych dla nich wyroków sądów w sprawach o WIBOR, ale publicznie nie ujawniają swoich obaw.
- Dzięki determinacji Frankowiczów posiadacze kredytów złotowych z WIBOR-em wiedzą, że z bankami da się wygrać w sądach i mają wytyczoną ścieżkę postępowania.
- Podobnie jak było w sprawach frankowych, kluczowe znaczenie dla sporów o WIBOR będzie miało orzecznictwo TSUE.
- 12 lutego poznamy pierwszy wyrok unijnego Trybunału w sprawie o WIBOR (tzw. „sprawa Strażaka”, sygn. C-471/24). Na forum TSUE toczą się jeszcze trzy inne sprawy dotyczące kredytów z WIBOR-em (C-586/25, C-630/25 i C-607/25).
- Rozstrzygnięcie TSUE do sprawy C-471/24 będzie miało fundamentalne znaczenie dla wszystkich konsumentów posiadających kredyty z WIBOR-em. Jeżeli Trybunał powieli opinię Rzecznika Generalnego, Złotówkowicze będą mogli poddawać kontroli sądowej swoje umowy z WIBOR-em, podobnie jak Frankowicze.
- Banki oficjalnie deprecjonują ryzyko prawne związane z umowami z WIBOR-em. Jest to tzw. robienie dobrej miny do złej gry. Prawdę mówią tylko na spotkaniach we własnym gronie.
- Niedawno na szkoleniu dla bankowców, poświęconemu umowom z WIBOR-em, padło stwierdzenie, że rok 2026 przyniesie falę niekorzystnych dla sektora bankowego rozstrzygnięć sądów.
Na jakim etapie są dziś spory o kredyty frankowe? W którym miejscu są obecnie posiadacze kredytów z WIBOR-em?
Wspomniany na wstępie „czarny czwartek” 15 stycznia 2015 roku jest symboliczną datą, bo wtedy zmaterializowało się ryzyko walutowe przerzucone przez banki w całości na kredytobiorców frankowych. Wzrost wysokości rat i zadłużenia pozostałego do spłaty był przyczyną wielu tragedii rodzinnych, chorób, samobójstw i około 30-40 tys. licytacji nieruchomości w Polsce.
Wówczas Frankowicze zaczęli swoją walkę o sprawiedliwość. W latach 2015-2016 pozwy sądowe w sprawie kredytów frankowych zaczęły przybierać charakter masowy. Jednak zanim zapadł w dniu 3 października 2019 roku przełomowy dla Frankowiczów wyrok TSUE w sprawie Dziubak (C-260/18) orzecznictwo sądów było niejednorodne – raz wygrywali Frankowicze a innym razem banki. Korzystne dla konsumentów wyroki stanowiły wówczas głównie tzw. odfrankiwienia. Dopiero wyrok do sprawy Dziubak otworzył drogę do masowego unieważniania przez sądy wadliwych prawnie i nieuczciwych kredytów indeksowanych oraz denominowanych we franku szwajcarskim. Dzisiaj Frankowicze wygrywają prawomocnie około 99% spraw z bankami. Orzecznictwo jest ujednolicone – sądy na ogół uznają całe umowy za nieważne.
Niewątpliwie determinacja Frankowiczów, którzy pokazali że z bankami da się wygrać, otworzyła furtkę dla posiadaczy kredytów z WIBOR-em. Zaczynają oni podążać tym samym szlakiem. W sądach jest już co najmniej kilka tysięcy pozwów o WIBOR. Na razie wyroków jest niewiele i orzecznictwo jest niejednorodne, ale w ostatnim czasie przybywa wygranych kredytobiorców.
Wiele składów sędziowskich wstrzymuje się z orzekaniem do momentu ogłoszenia pierwszego wyroku TSUE w sprawie kredytu z WIBOR-em. Chodzi o sprawę C-471/24 (tzw. „sprawa Strażaka”), do której wyrok zostanie zaprezentowany 12 lutego br.
Znaczenie wyroku TSUE w sprawie C-471/24. Czy „sprawa Strażaka” będzie iskrą, która „podpali” tysiące WIBOR-owiczów do walki o sprawiedliwość?
Dla posiadaczy kredytów z WIBOR-em materializacja ryzyka zmiennej stopy procentowej nastąpiła z chwilą kiedy zaczęła się seria podwyżek stóp procentowych (lata 2021-2023) a wraz z nimi zaczął gwałtownie rosnąć WIBOR i raty kredytów złotowych. Wówczas do sądów zaczęły trafiać pierwsze pozwy w sprawie tych kredytów.
Jednym z kredytobiorców, który zaczął mocno odczuwać wzrost rat był Pan Jakub (z zawodu strażak), który zaciągnął w 2019 roku kredyt hipoteczny z oprocentowaniem według formuły WIBOR 6M plus marża. Bank poinformował go na etapie zawierania umowy (m.in. w formularzu informacyjnym oraz w treści samej umowy kredytowej), że WIBOR 6M to wskaźnik 6-miesięcznych depozytów zawieranych pomiędzy bankami.
Z chwilą kiedy WIBOR zaczął gwałtownie rosnąć kredytobiorca zaobserwował niekorzystną zmianę relacji części kapitałowej do części odsetkowej raty. Przez wiele miesięcy spłacał bankowi prawie same odsetki a kapitał pozostający do spłaty stał w miejscu. Wówczas zaczął szukać informacji na temat wskaźnika WIBOR i ku swojemu zaskoczeniu dowiedział się, że od wielu lat na rynku międzybankowym nie dochodzi do zawierania depozytów na 6 miesięcy. Postanowił więc skierować do sądu pozew przeciwko bankowi, który wprowadził go w błąd co do tego czym jest wskaźnik WIBOR (ukrył fakt, że de facto podstawą do wyliczania WIBOR-u są deklaracje banków a nie realne transakcje). Sprawa trafiła do Sądu Okręgowego w Częstochowie, który powziął wątpliwości czy umowy z oprocentowaniem zmiennym na bazie WIBOR-u podlegają kontroli sądowej pod kątem abuzywności na gruncie unijnej Dyrektywy 93/13, czyli tej samej, na którą powołują się Frankowicze. Częstochowski sąd postanowił zasięgnąć opinii TSUE, gdzie sprawa została zarejestrowana pod sygn. C-471/24.
W czerwcu 2025 roku odbyła się w ramach tej sprawy rozprawa na forum TSUE a 11 września 2025 r. Rzecznik Generalna TSUE wydała swoją opinię, która była w pełni korzystna dla kredytobiorców. Wynika z niej, że umowy z oprocentowaniem zmiennym na bazie WIBOR-u mogą być badane przez polskie sądy powszechne pod kątem postanowień abuzywnych, które nie wiążą konsumentów. Co bardzo istotne, Rzeczniczka TSUE podkreśliła, że informacje przekazywane przez banki na temat tego czym jest WIBOR i jak jest wyliczany nie mogą zniekształcać charakteru wskaźnika. Oznacza to, że banki muszą ujawnić wszystkie elementy mające wpływ na wysokość WIBOR-u.
Eksperci przewidują, że wyrok do sprawy C-471/24 będzie zbieżny z opinią Rzecznik Generalnej. Prokonsumenckie orzeczenie będzie miało fundamentalne znaczenie dla tysięcy polskich kredytobiorców spłacających kredyty z oprocentowaniem na bazie WIBOR-u. Choć w szczególności sprawa odnosi się do kredytów zawartych już po wejściu w życie unijnego rozporządzenia BMR (po 1 stycznia 2018 r.), wyrok będzie miał także zastosowanie do umów wcześniejszych.
Jeżeli najbliższy „tłusty czwartek” okaże się dla polskich Złotówkowiczów „złoty”, ich pozycja w walce o sprawiedliwe umowy ulegnie diametralnej poprawie. Mechanizm zmiennego oprocentowania będzie przedmiotem kontroli sądowej. Polskie sądy będą oceniać czy umowy są transparentne, czy nie zawierają niedozwolonych postanowień oraz czy banki rzetelnie wywiązały się z obowiązków informacyjnych.
TSUE przypuszczalnie pozostawi polskim sądom decyzje co do sposobu rozstrzygania sporów. W praktyce w grę wchodzą trzy opcje w razie jeśli sąd uzna postanowienie z WIBOR-em za nieuczciwe. W takiej sytuacji sąd może pozostawić oprocentowanie stałe z dnia zawarcia umowy (marża + WIBOR z dnia podpisania umowy), usunąć WIBOR i pozostawić oprocentowanie na poziomie marży albo unieważnić całą umowę kredytową.
Sprawa C-471/24 to dopiero początek. Kolejne pytania prejudycjalne w sprawie kredytów z WIBOR-em są już w TSUE
Podobnie jak Frankowicze, posiadacze kredytów złotówkowych z oprocentowaniem zmiennym na bazie WIBOR-u mają potężnego sojusznika. Jest nim Trybunał Sprawiedliwości UE, którego orzecznictwo jest zdecydowanie prokonsumenckie.
Sprawa C-471/24 jest pierwszą dotyczącą kredytów z WIBOR-em. Na forum TSUE toczą się też trzy inne postępowania dotyczące umów z oprocentowaniem zmiennym na bazie tego wskaźnika.
Kredytów z WIBOR-em z okresu sprzed 2018 roku (sprzed unijnego rozporządzenia BMR) dotyczą dwie połączone przez Prezesa TSUE sprawy C-586/25 oraz C-630/25, zainicjowane pytaniami zadanymi przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga i Sąd Okręgowy w Warszawie.
Jedno z pytań zadanych w ramach sprawy C-586/25 przez SO Warszawa-Praga dotyczy tego czy ochrona konsumenta przed nieuczciwymi warunkami w umowach może przełamać powagę rzeczy osądzonej. Chodzi o to czy w celu ochrony konsumenta można podważyć niekorzystny dla niego wyrok. Kolejne pytanie odnosi się do przejrzystości umów z WIBOR-em, a konkretnie do tego czy można uznać, że bank spełnił wymóg transparentności, jeśli nie poinformował kredytobiorcy kto wyznacza wskaźnik i na jakich zasadach. Warszawski sąd zapytał także TSUE czy można mówić o równowadze kontraktowej stron w sytuacji gdy banki miały pośredni wpływ na wartość wskaźnika WIBOR.
Komplet pytań zadany przez SO w Warszawie w ramach sprawy C-630/25 koncentruje się na tym, czy przed rokiem 2018 banki miały obowiązek poinformować kredytobiorców, że WIBOR nie jest ustalany na podstawie rzeczywistych transakcji, ale deklaracji banków.
Czwarta sprawa na forum TSUE dotycząca WIBOR-u została zainicjowana pytaniami zadanymi przez Sąd Okręgowy w Krakowie i nosi sygn. C-607/25. Dotyczy ona fundamentalnej kwestii czy uczciwe jest przerzucenie na kredytobiorców nieograniczonego ryzyka zmiennej stopy procentowej w sytuacji, gdy nie ma górnego pułapu oprocentowania.
Oficjalna narracja banków vs. wewnętrzna ocena ryzyka prawnego. Banki przewidują w 2026 roku falę niekorzystnych dla nich wyroków w sprawach o WIBOR
Sektor bankowy przez wiele lat nie chciał przyznać, że umowy frankowe są wadliwe. Nawet teraz, gdy Frankowicze wygrywają prawie 100% spraw, pełnomocnicy banków twierdzą na salach sądowych, że umowy te są uczciwe i ważne. Typowe dla sektora bankowego jest także ogłaszanie swoich „zwycięstw” po każdym wyroku TSUE i „autorska wykładnia” tych wyroków. Jest to strategia mająca na celu zniechęcenie kredytobiorców do podejmowania kroków prawnych.
Oficjalna narracja banków w sprawie kredytów z WIBOR-em jest taka, że umów tych nie da się skutecznie podważyć w sądach. Jednak prawdziwa ocena ryzyka prawnego związanego z tymi umowami jest zupełnie inna.
Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu dotarło do wypowiedzi, które padły z ust ekspertów bankowych podczas szkolenia zorganizowanego w grudniu ubiegłego roku przez Instytut Szkoleń Prawa Bankowego. Tytuł szkolenia to „Wyzwania dla sektora bankowego w związku ze zniknięciem WIBOR-u”. W trakcie wydarzenia padło stwierdzenie, cyt. „W 2026 roku czeka nas fala niekorzystnych dla sektora bankowego rozstrzygnięć w sprawach sądowych”.
Niewątpliwie banki zdają sobie doskonale sprawę z tego, że po 12 lutego posiadacze kredytów z WIBOR-em masowo ruszą do sądów a szala zwycięstw przechyli się zdecydowanie na stronę kredytobiorców.
Co czeka polskie sądy po 12 lutego br.?
W sądach toczy się nadal blisko 200 tys. spraw frankowych. Ministerstwo Sprawiedliwości chce jak najszybciej pozbyć się tych spraw z sądów i dlatego przygotowało budzącą kontrowersje ustawę frankową. Nie tylko Frankowicze i ich pełnomocnicy, ale także politycy oraz sędziowie uważają, że ustawa jest mocno spóźniona. Na obecnym etapie sporów Frankowiczom nie jest ona już do niczego potrzebna. Pojawiają się domysły, że została ona przygotowana pod dyktando banków, które chcą zminimalizować koszty postępowań poprzez pozbawienie konsumentów części roszczeń z tytułu odsetek za opóźnienie. Aktualnie ustawa jest przedmiotem prac w komisjach sejmowych, ale jej przyszłość jest niepewna.
Niedawno do ustawy frankowej odniósł się w jednej z wypowiedzi dla mediów sędzia Szymon Rożek z Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Nie dość, że uznał on inicjatywę resortu sprawiedliwości za spóźnioną o co najmniej 5 lat, to dodatkowo porównał ją do leczenia objawowego, które nie usunie przyczyny problemu. Jako jedną z wad tej regulacji sędzia wskazał jej ograniczenie wyłącznie do sporów na tle kredytów frankowych, w sytuacji gdy wymiar sprawiedliwości może niebawem mierzyć się z potężnym wyzwaniem w postaci fali pozwów kwestionujących umowy złotowe z WIBOR-em.
Podsumowanie
Polscy kredytobiorcy z niecierpliwością czekają na 12 lutego, kiedy TSUE ogłosi wyrok do pierwszej sprawy WIBOR-owej (tzw. „sprawa Strażaka”). Może to być dla Złotówkowiczów przełomowe orzeczenie na miarę sprawy Dziubak dla Frankowiczów.
Jak pokazuje historia, wyroki TSUE są w około 90% przypadków zbieżne z wcześniejszymi opiniami Rzecznika Generalnego. Opinia do sprawy C-471/24 była zdecydowanie korzystna dla konsumentów, co bardzo dobrze rokuje. Jeśli TSUE w pełnym składzie powieli opinię Rzecznika, kredytobiorcy złotowi będą mogli poddawać swoje umowy z WIBOR-em kontroli sądów pod kątem abuzywności.
Sektor bankowy doskonale zdaje sobie sprawę z ogromnego ryzyka prawnego dotyczącego umów z WIBOR-em, których jest zdecydowanie więcej niż kredytów we franku. Banki spodziewają się po 12 lutego nie tylko lawiny nowych pozwów o WIBOR, ale także fali niekorzystnych dla nich wyroków sądów.
