Kiedy sąd unieważnia umowę frankową, bank ma oddać klientowi wpłacone raty, a klient bankowi wypłacony kapitał. Zarzut zatrzymania pozwalał bankowi wstrzymać się z zapłatą do czasu, aż klient zaoferuje zwrot kapitału, i przy okazji ucinał klientowi odsetki. Sąd Najwyższy 17 listopada 2026 r. uchylił taki zapis w wyroku wydanym przeciwko syndykowi upadłego banku (II CSKP 217/24). Dzień później trzy izby Sądu Najwyższego wypowiedziały się o mocy wyroków Trybunału Konstytucyjnego, przed którym od miesięcy czeka sprawa P 1/25 o pieniądze z masy upadłości Getin Noble Banku. Sprawdzamy, co te wydarzenia rzeczywiście zmieniają, a czego z nich wyczytać się nie da.
Co dokładnie orzekł Sąd Najwyższy w sprawie II CSKP 217/24?
Wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym w składzie: Karol Weitz (przewodniczący i sprawozdawca), Władysław Pawlak i Dariusz Zawistowski. Skargę kasacyjną wniósł kredytobiorca, a pozwanym jest syndyk masy upadłości banku. Według stanu na 19 listopada w bazie orzeczeń jest sama sentencja, bez uzasadnienia.
„uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I, podpunkcie 2 w części uwzględniającej zarzut zatrzymania i w tych granicach przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.”
Sąd Najwyższy, wyrok z 17 listopada 2026 r., II CSKP 217/24
Żeby zrozumieć, co zostało uchylone, trzeba sięgnąć do wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 1 lipca 2022 r. (I ACa 266/21). Sąd ten ustalił, że umowa kredytu hipotecznego indeksowanego z 9 sierpnia 2006 r. jest nieważna, i zasądził zwrot rat, ale z zastrzeżeniem.
„zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 89.359,80 (…) złotych oraz kwotę 63.891,72 (…) CHF (franków szwajcarskich) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 grudnia 2019 r. do dnia 1 lipca 2022 r. – za jednoczesną zapłatą przez powoda na rzecz pozwanego kwoty 537.917,58 (…) złotych”
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z 1 lipca 2022 r., I ACa 266/21
| Element wyroku sądu apelacyjnego | Co się z nim dzieje po wyroku SN |
|---|---|
| Ustalenie nieważności umowy | Pozostaje w mocy |
| Zasądzenie 89 359,80 zł i 63 891,72 CHF | Pozostaje w mocy |
| Warunek „za jednoczesną zapłatą” 537 917,58 zł | Uchylony, do ponownego rozpoznania |
| Odsetki tylko do 1 lipca 2022 r. | Sentencja SN nie rozstrzyga odrębnie o dalszych odsetkach; znaczenie uchylenia dla odsetek wymaga wyjaśnienia w uzasadnieniu i ponownym rozpoznaniu |
Opracowanie chf24.pl na podstawie sentencji obu wyroków. Zakres ponownego rozpoznania wyjaśni dopiero uzasadnienie Sądu Najwyższego.
Kwotę 537 917,58 zł wyjaśnia uzasadnienie sądu pierwszej instancji (Sąd Okręgowy w Olsztynie, I C 701/19). Kredyt początkowo opiewał na 254 421,96 zł, ale strony zwiększyły go aneksem o 283 495,62 zł do 537 917,58 zł. Nie ma więc podstaw, by samą różnicę między pierwotną kwotą a kwotą zatrzymania traktować jako niewyjaśnioną. Uzasadnienie sądu apelacyjnego nie zostało opublikowane.
Czy to sprawa Getin Noble Banku?
Orzeczenia są zanonimizowane i nazwa banku w nich nie pada. Z opublikowanych wyroków wynika, że umowę zawarł w 2006 r. bank z siedzibą w „K.” działający przez oddział w „Ł.”, pozwanym był jego następca prawny z siedzibą w „W.”, a dziś w jego miejscu występuje syndyk masy upadłości. Ten opis odpowiada historii Getin Noble Banku, którego upadłość ogłoszono w lipcu 2023 r., i trudno wskazać inny bank, do którego by pasował. Formalnego potwierdzenia jednak nie mamy, dlatego piszemy o tym jako o wniosku z dokumentów, a nie o fakcie.
Czy Sąd Najwyższy odbiera syndykowi zarzut zatrzymania?
Kierunek jest wyraźny, ale teza wymaga trzech zastrzeżeń. Po pierwsze, to zwrot sprawy, a nie rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy mógł sam zmienić wyrok, jak zrobił tego samego dnia w sprawie II CSKP 1223/24, a zamiast tego odesłał kwestię zatrzymania do sądu apelacyjnego. Powód poznamy z uzasadnienia: może chodzić o odsetki, o skutki ogłoszenia upadłości albo o to, czy bank mógł skorzystać z potrącenia.
Po drugie, zatrzymanie w sporach z bankami było przegrane, zanim ta sprawa trafiła na wokandę. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 14 grudnia 2023 r. (C-28/22), wydanym zresztą w sprawie Getin Noble Banku, uznał, że bank nie może przez zarzut zatrzymania pozbawić konsumenta odsetek. Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 19 czerwca 2024 r. (III CZP 31/23) przyjął, że prawo zatrzymania nie przysługuje stronie, która może potrącić swoją wierzytelność. W wyroku z 25 czerwca 2026 r. tak to podsumował:
„Pogląd o niemożliwości podniesienia przez pozwany bank zarzutu zatrzymania jest m.in. pochodną stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w postanowieniu z 8 maja 2024 r., C-424/22, wskazał, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie powołaniu się przez instytucję bankową na prawo zatrzymania w sporze z konsumentem żądającym stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego.”
Sąd Najwyższy, wyrok z 25 czerwca 2026 r., II CSKP 300/24
Po trzecie, nowością jest tylko adresat. Przywołane wcześniej orzeczenia dotyczyły działających banków. Tu po stronie pozwanej stoi syndyk, który mógł argumentować, że w upadłości obowiązują inne reguły, bo jego zadaniem jest ochrona masy w interesie wszystkich wierzycieli. Skoro Sąd Najwyższy mimo to uchylił zatrzymanie, to w ocenie redakcji chf24.pl nie potraktował upadłości jako powodu, by odstąpić od ochrony konsumenta. Na ile świadomie, znów pokaże uzasadnienie.
Co zatrzymanie znaczy w upadłości i dlaczego to nie to samo co wstrzymane wypłaty
Tu łatwo o nieporozumienie. Syndyk nie wstrzymuje wypłat dlatego, że ma w wyrokach zarzut zatrzymania. Znaczenie ma ustawowa kolejność zaspokojenia. Art. 440 ust. 3 Prawa upadłościowego wymienia najpierw koszty postępowania upadłościowego, następnie koszty przymusowej restrukturyzacji niepokryte jej przychodami, a później — jeśli wystarczają środki — inne zobowiązania masy. Nie należy utożsamiać wszystkich należności klientów ze zobowiązaniami masy; znaczenie mają także kwalifikacja wierzytelności oraz właściwy tryb jej zaspokojenia. Fundusz podaje, że wydał na Getin 6,87 mld zł. Dopóki ta kolejność obowiązuje, frankowicz z wygranym wyrokiem czeka bez względu na to, czy w sentencji jest zatrzymanie.
Zatrzymanie działa na innym poziomie. Jego definitywne wyeliminowanie przy ponownym rozpoznaniu mogłoby mieć dla kredytobiorcy trzy korzyści:
- Czysty tytuł. Zasądzona kwota nie jest uzależniona od wcześniejszej wpłaty ponad pół miliona złotych do masy upadłości.
- Odsetki. Zatrzymanie było powodem, dla którego sąd apelacyjny uciął je na dniu wyroku. Bez zatrzymania ta podstawa odpada, ale sama sentencja SN nie zasądza dalszych odsetek ani nie przesądza ich ostatecznego zakresu.
- Pozycję w rozliczeniu. Syndyk równolegle dochodzi od kredytobiorców zwrotu kapitału. Kredytobiorca z bezwarunkowym wyrokiem ma mocniejszą kartę przy potrąceniu i w rozmowach z syndykiem.
Ten trzeci punkt nabrał znaczenia po 8 października 2026 r., gdy Rada Wierzycieli Getin Noble Banku w uchwale nr 3/2026 zgodziła się, by syndyk na określonych w uchwale warunkach zrzekał się roszczeń o kapitał wobec konsumentów z nieważnymi umowami i cofał pozwy. Nie oznacza to automatycznego umorzenia każdej należności klienta. Zarzut zatrzymania i pozwy o kapitał to dwa narzędzia tego samego sporu o to, kto komu ile oddaje. Jedno syndyk właśnie odkłada sam, drugie osłabia mu Sąd Najwyższy.
P 1/25: gdzie naprawdę leżą pieniądze
Na możliwość i wysokość wypłat dla frankowiczów z Getinu wpływają kolejność zaspokojenia, stan masy oraz kwalifikacja ich należności, a nie samo zatrzymanie. Sprawa P 1/25, w której sędzia-komisarz zapytał Trybunał Konstytucyjny o zgodność art. 440 ust. 3 z Konstytucją, miała być rozpoznana 25 listopada. Według informacji Prawo.pl zniknęła z wokandy i nie ma nowego terminu, a Rzecznik Praw Obywatelskich wycofał się z postępowania, wskazując na skład orzekający. Bankowy Fundusz Gwarancyjny podtrzymuje, że jego pierwszeństwo wynika z prawa Unii.
Teza, że Sąd Najwyższy „wyprzedza” Trybunał, jest więc trafna tylko w wąskim sensie. Oba sądy zajmują się różnymi pytaniami. Sąd Najwyższy decyduje, jaką treść ma mieć wyrok frankowicza przeciwko syndykowi. Trybunał miałby zdecydować, czy z tym wyrokiem da się dojść do pieniędzy przed Funduszem. Wyrok II CSKP 217/24 poprawia tytuł, ale nie przesuwa nikogo w kolejce.
Uchwała trzech izb o wyrokach Trybunału. Co ma do Getinu?
Dzień po wyroku, 18 listopada, połączone izby Sądu Najwyższego: Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych podjęły uchwałę o orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego. Według relacji TVN24 przyjęto w niej, że orzeczeniem Trybunału jest rozstrzygnięcie wydane wyłącznie przez osoby, które po wyborze przez Sejm złożyły ślubowanie w obecności prezydenta, oraz że takie orzeczenie obowiązuje niezależnie od ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Uchwała jest kwestionowana: wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur napisał, że nie zmienia ona stanu prawnego, i podważył umocowanie jej uczestników.
Dla sprawy P 1/25 wynika z tego jedno: nawet gdy Trybunał wyznaczy termin i wyda wyrok, spór o jego skutki zacznie się od nowa. Jedni będą się powoływać na uchwałę i uznawać wyrok za wiążący bez publikacji, inni zakwestionują skład albo samą uchwałę. W ocenie redakcji chf24.pl sąd upadłościowy i syndyk dostaną wtedy orzeczenie, którego mocy nie da się przyjąć bez sporu, a to oznacza kolejne miesiące niepewności dla wierzycieli. Uchwała nie przybliża więc rozstrzygnięcia w sprawie Getinu. Przesądza najwyżej, o co będzie się toczył następny etap.
Co z tego wynika dla klientów upadłych banków?
W ocenie redakcji chf24.pl wyrok II CSKP 217/24 jest dobrą wiadomością o ograniczonym zasięgu. Kto ma sprawę w toku przeciwko syndykowi, zyskuje argument, że zatrzymanie nie powinno znaleźć się w wyroku także wtedy, gdy bank upadł. Kto ma już prawomocny wyrok z zatrzymaniem i nie wniósł skargi kasacyjnej, sam z siebie niczego nie zyskuje. Nikt natomiast nie dostaje dzięki temu wyrokowi pieniędzy szybciej, bo o wypłatach decyduje kolejność z Prawa upadłościowego, a ta zależy od sprawy, która nie ma dziś ani terminu, ani pewnego składu.
Przed publikacją nie mieliśmy uzasadnienia Sądu Najwyższego ani stanowiska syndyka i Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w sprawie tego wyroku. Do tematu wrócimy, gdy uzasadnienie zostanie opublikowane. Osoby, które rozważają skargę kasacyjną od wyroku z zatrzymaniem, powinny pamiętać, że termin na jej wniesienie jest krótki i liczy się od doręczenia wyroku z uzasadnieniem.
Źródła: wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 2026 r., II CSKP 217/24 (repozytorium orzeczeń SN, sentencja bez uzasadnienia, stan na 19 listopada 2026 r.); wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 1 lipca 2022 r., I ACa 266/21, i wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 7 stycznia 2021 r., I C 701/19 (Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych); wyroki Sądu Najwyższego z 17 listopada 2026 r., II CSKP 1223/24, i z 25 czerwca 2026 r., II CSKP 300/24; uchwała Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23; wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, i postanowienie TSUE z 8 maja 2024 r., C-424/22; uchwała Rady Wierzycieli Getin Noble Banku nr 3/2026 z 8 października 2026 r.; Prawo upadłościowe, art. 440 ust. 3; Prawo.pl (sprawa P 1/25, stanowisko BFG); TVN24 z 18 listopada 2026 r. (uchwała trzech izb Sądu Najwyższego i stanowisko wiceministra sprawiedliwości).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan na 19 listopada 2026 r.





