BOŚ: przybywa spraw o SKD i WIBOR. Raport ujawnia też dane o ugodach

BOŚ wykazuje 75 spraw o sankcję kredytu darmowego i 26 postępowań dotyczących WIBOR-u. To więcej niż na koniec marca, gdy bank raportował odpowiednio 58 i 16 spraw. Raport za III kwartał 2026 r. pokazuje też 445,8 mln zł łącznej rezerwy na ryzyko prawne kredytów walutowych oraz wzrost liczby ugód indywidualnych do 1 438.

Bank Ochrony Środowiska opublikował 13 listopada raport Grupy Kapitałowej za III kwartał 2026 r., z danymi na 30 września. Porównujemy je z raportem za I kwartał. Dla kredytobiorców najważniejsze są informacje o kredytach frankowych, eurowych i dolarowych, ugodach oraz sporach o SKD i WIBOR. Dane dotyczą jednego banku: nie pokazują szans na wygraną wszystkich kredytobiorców w Polsce.

Spory z BOŚ: 75 spraw o SKD i 26 o WIBOR

Uwaga do porównania: w raporcie marcowym bank pisał o 1 769 sprawach walutowych „wszczętych”, a we wrześniowym o 1 265 sprawach, które „zawisły” przed sądami. Różnica 504 jest różnicą raportowanych liczb. Nie jest potwierdzoną liczbą zakończonych procesów; same stany nie pozwalają rozdzielić nowych pozwów, ugód i zakończeń postępowań. Wartości i procenty w tabeli są zaokrąglone, a zmiany obliczono z danych źródłowych.

Na koniec września BOŚ był pozwanym w 1 450 sprawach o łącznej wartości 605,2 mln zł. Spory walutowe stanowiły około 87 proc. tej liczby spraw. Bank jako powód prowadził 895 spraw o łącznej wartości 214,4 mln zł. Między końcem marca a końcem września liczba raportowanych spraw o SKD wzrosła o 17, a o WIBOR — o 10.

Rezerwa na kredyty walutowe: 445,8 mln zł nie jest kwotą wypłat dla klientów

Łączna rezerwa na ryzyko związane z kredytami hipotecznymi powiązanymi z walutą obcą wyniosła 445,8 mln zł. Obejmuje 248,2 mln zł rezerwy na postępowania sądowe i roszczenia oraz 197,6 mln zł dodatkowych odpisów pomniejszających wartość kredytów. Na koniec 2025 r. łączna kwota wynosiła 643,8 mln zł, a na koniec marca 2026 r. — około 608 mln zł.

Koszt ryzyka prawnego kredytów walutowych za dziewięć miesięcy wyniósł 81,6 mln zł wobec 138,2 mln zł rok wcześniej. Różnica między saldami rezerw i kosztem w rachunku wyników nie wystarcza, aby obliczyć gotówkowe wypłaty z tytułu wyroków i ugód. Potrzebne jest pełne uzgodnienie zmian, w tym wykorzystania, aktualizacji i pozostałych korekt. Nie wyprowadzamy z tych liczb kwoty „wypłaconej klientom”.

Nie należy też dzielić całej rezerwy przez liczbę spraw i traktować wyniku jako pieniędzy przypadających klientowi. Rezerwa uwzględnia szersze ryzyko portfela, w tym ugody i potencjalne roszczenia. Jej relacja do wartości aktualnych sporów nie jest prawdopodobieństwem przegranej banku.

Zysk netto Grupy BOŚ w III kwartale wyniósł 75,5 mln zł wobec 6,0 mln zł rok wcześniej. Pomógł niższy kwartalny koszt ryzyka prawnego: 12,4 mln zł wobec 66,2 mln zł. Istotny był również dodatni wynik z tytułu odpisów na utratę wartości: 23,9 mln zł wobec ujemnych 13,3 mln zł. Za dziewięć miesięcy grupa zarobiła netto 90,6 mln zł, o 5,7 proc. więcej rok do roku. Są to wyniki grupy, a nie wyłącznie jednostkowe wyniki banku.

Ugody z BOŚ: przybyło 393 porozumień indywidualnych

Liczba ugód zawartych w Programie Ugód opartym na modelu KNF wyniosła 906 zarówno na koniec marca, jak i września. Liczba wniosków w tym programie wzrosła z 1 801 do 1 807. Nie jest to program, w którym w porównywanym okresie bank wykazał wzrost liczby podpisanych porozumień.

Przybyło natomiast ugód indywidualnych: z 1 045 do 1 438, czyli o 393. BOŚ deklaruje oferowanie korzystniejszych warunków ugód, ale podobna deklaracja była już w raporcie za I kwartał. Nie jest to nowa zapowiedź podwyższenia każdej propozycji. Wzrost szacowanego kosztu ugód w modelu rezerw również nie dowodzi, że każda ugoda jest droższa dla banku niż wcześniej.

Raport nie wskazuje, ile nowych porozumień dotyczyło już prowadzonych procesów. Nie można zatem utożsamiać 393 ugód z liczbą spraw, które zakończyły się w sądach. Oceniając konkretną ofertę, trzeba zestawić jej skutki finansowe i podatkowe z możliwymi rozliczeniami po wyroku, uwzględniając roszczenie banku o kapitał, odsetki, koszty i ryzyko procesowe.

Kredyty w euro, frankach i dolarach: co jest w portfelu BOŚ?

Wartość bilansowa netto kredytów mieszkaniowych w euro wyniosła 107,7 mln zł, we frankach — 24,6 mln zł, a w dolarach — 5,1 mln zł. Portfel eurowy był więc ponad cztery razy większy od frankowego pod względem wartości netto, a nie liczby umów. Zmiana wartości bilansowej nie oznacza takiej samej zmiany liczby kredytów ani sądowych rozstrzygnięć.

Raport ujmuje 1 265 spraw walutowych łącznie dla CHF, EUR i USD, bez podziału liczby spraw na waluty. Nie należy nazywać ich wszystkich sprawami frankowymi. Również łączna rezerwa dotyczy ryzyka kredytów hipotecznych powiązanych z walutą obcą, a nie wyłącznie CHF.

BOŚ odnotowuje obowiązujące od 7 sierpnia 2026 r. szczególne rozwiązania proceduralne dla objętych ustawą umów powiązanych z frankiem szwajcarskim. Nie należy przenosić ich automatycznie na euro i dolara ani rozumieć jako zawieszenia wszystkich rat każdego kredytu CHF. Klient z inną walutą może dochodzić roszczeń na zasadach ogólnych i występować o zabezpieczenie; wynik zależy od umowy i okoliczności sprawy.

Sankcja kredytu darmowego: bank mówi o rezerwach, ale bez osobnej kwoty

Na 30 września BOŚ raportował 75 spraw o SKD o wartości przedmiotu sporu 2 302 280 zł. To około 29 proc. więcej spraw niż na koniec marca. Średnia wartość przedmiotu sporu wynosi około 30,7 tys. zł — nie jest to średnia zasądzona kwota ani prognoza korzyści klienta.

Bank wymienia zarzuty dotyczące obowiązków informacyjnych przy zmiennym oprocentowaniu, określenia kosztów kredytu oraz naliczania odsetek od kredytowanej prowizji przygotowawczej i opłat. Samo powołanie takiego zarzutu nie przesądza o zastosowaniu sankcji: konieczne jest ustalenie naruszenia objętego ustawą i spełnienia jej przesłanek.

W podsumowaniu wyników grupa wskazuje rezerwy związane z SKD jako jedno z obciążeń. W tej części oraz w opisie postępowań nie wyodrębnia ich kwoty. Nie ma więc podstaw do oszacowania jej wielkości na podstawie samej wzmianki. Wynik obciążały też inne pozycje, w tym ryzyko walutowe i rezerwa związana z karą administracyjną KNF.

Skuteczne zastosowanie SKD nie oznacza unieważnienia umowy: co do zasady konsument zwraca kapitał bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy. Ustawa przewiduje wygaśnięcie uprawnienia po roku od wykonania umowy; ustalenie początku tego terminu oraz odrębnych terminów dotyczących roszczeń pieniężnych wymaga oceny konkretnej sprawy.

WIBOR: 26 postępowań i cztery prawomocne rozstrzygnięcia na korzyść BOŚ

Wartość 26 toczących się sporów dotyczących WIBOR-u wynosiła 11 326 400 zł. Na koniec marca bank raportował 16 spraw o wartości 5 971 640 zł. Wartość przedmiotu sporu wzrosła więc o około 89,7 proc., a liczba postępowań o 62,5 proc.

BOŚ podaje, że cztery postępowania zakończono prawomocnie na jego korzyść. Jest to informacja o rozstrzygnięciach opisanych przez ten bank, a nie statystyka całego polskiego orzecznictwa. Nie pozwala wyliczyć szans powodzenia kolejnego klienta ani przesądzić wyniku 26 spraw w toku. Zarzuty wobec mechanizmu oprocentowania i sposobu informowania o ryzyku wymagają osobnej oceny dokumentów.

Nieautoryzowane transakcje i kara KNF: co bank ujawnia w raporcie

W opisie postępowania UOKiK dotyczącego nieautoryzowanych transakcji BOŚ informuje o gotowości przyjęcia zobowiązania zaproponowanego przez urząd, wyrażonej 22 lipca 2026 r. Bank oczekiwał decyzji w IV kwartale. To oczekiwanie zapisane w raporcie, a nie potwierdzenie wydania decyzji ani jej ostatecznego brzmienia.

Osobno bank opisuje karę administracyjną KNF w wysokości 5,1 mln zł za naruszenia przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Decyzję doręczono 29 lipca 2026 r.; BOŚ złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie należy łączyć tej kary z orzeczeniami dotyczącymi SKD lub WIBOR-u.

Co raport BOŚ oznacza dla kredytobiorcy?

Raport pokazuje wzrost raportowanych spraw o SKD i WIBOR oraz większą liczbę ugód indywidualnych dotyczących kredytów walutowych. Pozwala śledzić skalę ryzyka prawnego banku, ale nie zastępuje analizy umowy, oferty ugodowej ani wyroku. Nie potwierdza automatycznego zwrotu określonej kwoty i nie daje podstaw do prognozy, kiedy zakończą się wszystkie spory walutowe.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani rekomendacji inwestycyjnej.

Źródła i metodologia

• Raport Grupy Kapitałowej BOŚ za III kwartał 2026 r.: wyniki i ryzyko prawne — s. 4–6; kredyty mieszkaniowe — s. 31; postępowania — s. 40–43.
• Raport Grupy BOŚ za I kwartał 2026 r.: podsumowanie oraz informacje o postępowaniach sądowych, s. 5–6 i 41–42.

Stan danych: odpowiednio 31 marca i 30 września 2026 r. Zmiany i średnie: obliczenia CHF24 na podstawie raportów, z zaokrągleniami. Wycinki pochodzą z załączonego raportu kwartalnego; nie są grafikami wygenerowanymi przez AI.