Polska nadal mierzy się z szalejącą inflacją, a kolejne posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej (RPP) nie przynoszą tych wyczekiwanych przez wszystkich, głównie kredytobiorców, wieści o zaprzestaniu podnoszenia stóp procentowych. Jak długo będziemy czekać na zapowiadany szczyt inflacji? Do jakiego poziomu wzrosną stopy procentowe?
Jeśli już wspomnieliśmy kredytobiorców, to w drugiej części artykułu pochylimy się nad wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Sankcji kredytu darmowego (SKD) dla kredytu hipotecznego.
Co może zatrzymać inflację?
Rada Polityki Pieniężnej ogłosiła, że w maju 2022 inflacja wynosiła 13,9 proc., a stopa referencyjna 6 proc. Taki stan daje ujemne realne stopy procentowe na poziomie -7,9 proc.
Dla porównania, we wrześniu 2021 roku realna stopa procentowa wynosiła 5,8 proc. Jak można było się spodziewać, eksperci w dziedzinie ekonomii są podzieleni w swoich opiniach, czy działania RPP są adekwatne do sytuacji.
Jedni uważają, że stopy procentowe powinny być realnie dodatnie, czyli wyższe od inflacji. Wypowiedzi tych z przerażeniem słuchają kredytobiorcy, bo w chwili obecnej musiałyby utrzymywać się na poziomie od 14 do 16 proc.
Prognozowany szczyt inflacji, który spodziewany jest za kilka miesięcy, mógłby przynieść 16 proc. stopy – przy założeniu, że inflacja w szczycie będzie wynosiła około 15,6 proc.
Zdaniem innej grupy znawców tematu, stopy procentowe powinny być wyższe od inflacji bazowej (inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii). Narodowy Bank Polski podał, że w maju bieżącego roku inflacja bazowa utrzymywała się na poziomie 8,5 proc. W najbliższych miesiącach spodziewany jest jej wzrost do poziomu od 9 do 10 proc.
Optymistyczną wydaje się więc być wypowiedź jednego z członków Rady Polityki Pieniężnej,iż jego zdaniem stopy wzrosną do 7 proc. Nie mniej obiecującą opcją są przewidywania, że stopy zatrzymają się na poziomie 10 proc.
Czy 16 proc. stopy procentowe są możliwe?
Jeszcze w marcu bieżącego roku nikt poza ekspertami z ING Banku Śląskiego, nie brał pod uwagę stóp procentowych na poziomie od 5 do 10 proc.
Niestety, jedyne co możemy zrobić, to śledzić rezultaty posiedzeń Rady Polityki Pieniężnej i mieć nadzieję, że inflacja w końcu wyhamuje.
Wielu kredytobiorców, szczególnie tych, którzy zaciągnęli kredyty w ostatnich dwóch latach, jest rozczarowana a nawet czuje się poszkodowana ciągle rosnącymi stopami kredytowymi, a co za tym idzie również rosnącymi zobowiązaniami wobec banków i innych instytucji finansowych.
Klienci banków szukają rozwiązań, które mogłyby choć na chwilę ich odciążyć. Takimi rozwiązaniami wydają się być np. tak zwane wakacje kredytowe oraz pomoc z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.
Sąd Apelacyjny w Warszawie, wydając wyrok w sprawie Sankcji kredytu darmowego, również dał nadzieję na możliwość dochodzenia swoich praw. Jednak należy dokładnie zagłębić się w sprawę, aby dobrze ją zrozumieć.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 09.02.2022r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie z początkiem lutego wydał wyrok w ważnej dla wielu kredytobiorców sprawie. Zasądził, iż kredytodawca naruszył obowiązujące przepisy określone ustawą o kredycie konsumenckim nałożył tzw. Sankcję Kredytu Darmowego (SKD).
W jego rozumieniu kredytobiorca oddaje bankowi lub innej instytucji finansowej, czyli kredytodawcy, jedynie kwotę pożyczki hipotecznej bez odsetek, prowizji i innych kosztów związanych z kredytem.
Podstawą do orzekania była błędnie podana kwota całkowitego kosztu kredytu.
Sankcja kredytu darmowego, a kredyt hipoteczny
SKD ma zastosowanie do kredytów konsumenckich zawartych po 18.12.2011 roku oraz do kredytów hipotecznych zawartych między 18.12.2011 a 22.07.2017 roku. Wszystko opiera się o ustawę o kredycie konsumenckim.
W latach 2011-2017 Art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim definiował wszystkie informacje (dane), jakie powinny być zawarte w każdej umowie kredytowej, dotyczyło to także kredytu hipotecznego.
Natomiast Art. 46 tej samej ustawy przewidywał możliwość skorzystania z Sankcji kredytu darmowego w przypadku braku lub fałszywie podanej jakiejkolwiek z tych informacji.
Dlaczego SKD dotyczy tylko kredytów konsumenckich i hipotecznych zaciągniętych w latach 2011-2017? Ponieważ w 2017 roku przepisy uchylono.
Uchwalono osobną ustawę o kredytach hipotecznych oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Jednak w ustawie tej nie wspomniano o Sankcji kredytu hipotecznego.
Co to jest kredyt konsumencki?
Dla przypomnienia, kredyt konsumencki to pożyczka zaciągnięta na podstawie umowy z bankiem lub inną instytucją finansową, często zwaną parabankiem.
Kredytobiorcą jest osoba fizyczna, a pożyczka nie większa niż 255 500 złotych została zaciągnięta na cele inne niż związane z działalnością gospodarczą.
Kredyt może być zaciągnięty w złotówkach lub innej walucie, ale tylko do równowartości wcześniej wspomnianego limitu.
Kredyt konsumencki zaciągnięty może zostać jedynie w oparciu o umowę według prawa bankowego oraz może tego dokonać jedynie konsument. Zgodnie z tymi założeniami umową kredytową będzie także umowa pożyczki, kredyt gotówkowy oraz kredyt odnawialny.
Kiedy możemy skorzystać z Sankcji kredytu darmowego?
Przede wszystkim należy pamiętać, że Sankcja kredytu darmowego ma uzasadnienie, kiedy w umowie kredytowej występują błędy lub braki w rozumieniu Art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim.
Dotyczy ona wszystkich kredytów konsumenckich zaciągniętych po 18.12.2011 roku oraz umów kredytów hipotecznych podpisanych przed 22.07.2017 roku.
SKD ma zastosowanie wobec pożyczek udzielanych przez banki oraz parabanki, czyli inne instytucje finansowe.
Bardzo istotną informacją jest to, że obejmuje ona kredyty spłacane oraz kredyty już spłacone. W przypadku spłaconego kredytu, klient może skorzystać z Sankcji kredytu darmowego w ciągu roku od zakończenia umowy.
Ważne jest także to, że umowy nie uznaje się za zakończoną np. w przypadku, kiedy bank lub parabank nie wypłacił klientowi proporcjonalnej części prowizji, jaka mu się należy z tytułu wcześniejszej spłaty kredytu.
Podsumowując
Kredytobiorcy szukając pomocy w spłacie zaciągniętych kredytów mogą liczyć na tak zwane wakacje kredytowe czy pomoc z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Ważne jest także, aby w oparciu o adekwatne przepisy prawne umieć dochodzić swoich praw.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie Sankcji kredytu darmowego daje nadzieję na to, że kredytobiorcy sięgną po swoje umowy i przeanalizują je pod kątem poprawności i kompletności zapisów w nich zawartych.
Sankcja kredytu darmowego to ciągle mało rozpowszechnione zagadnienie, które może pomóc w trudnej sytuacji finansowej, szczególnie, kiedy bank lub instytucja finansowa popełniła błędy konstruując umowy, a konsument nie powinien ponosić za to odpowiedzialności finansowej.
